فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه باستان­ شناسان از تجزیه ­و­تحلیل فضایی داده­ های محیطی و یافته­ های میدانی باستان­ شناسی برای روشن شدن الگوهای پراکندگی سکونتگاه ­های باستانی و ارتباط آن‌ها با محیط طبیعی استفاده می­ک نند. تحلیل الگوی استقرار یکی از موضوعات باستان­ شناسی است که به‌جای تمرکز بر یک مکان خاص باستانی، منطقه را مورد کاوش قرار می ­دهد. تفسیر رفتار گذشته انسان در رابطه با وابستگی آن به اجزای محیط طبیعی و اکولوژیکی در مرکز این نوع تفکر قرار دارد. نتایج این تحلیل‌ها عواملی را که بر انتخاب محل زندگی اجداد تأثیر می‌گذارند؛ شناسایی می‌کند؛ مانند دسترسی آسان به زمین‌های کشاورزی، آب، منابع دریایی و بهره‌برداری از منابع معدنی قابل‌استخراج. امنیت این بافت جغرافیایی از دیگر عوامل مهم و شناخته‌شده در بستری است که می ­تواند استقرار گروه­ های انسانی در یک منطقه را شکل دهد. بر اساس این روش و با تجزیه‌وتحلیل نتایج بررسی میدانی در غرب دریاچه ارومیه، متغیرهای جغرافیایی مؤثر بر استقرارهای دورۀ اشکانی در این منطقه، موردبررسی قرار گرفت. در بررسی میدانی دشت غربی دریاچه ارومیه، 14 محوطه از دوره اشکانی شناسایی‌شده بود که با تجزیه ­و­تحلیل نتایج این بررسی و داده­ های محیطی، الگوی استقرار منطقه بر اساس نقشه­ های GIS ترسیم گردید. این نقشه­ ها بیانگر شرایط آب ­و­هوایی ایده آل، کوه­ های پوشیده از رسوبات غنی برف و رودخانه ­های فراوانی است که این دشت را تغذیه می­ کند و قابلیت استقرار متوالی را دارد. این الگوها در دشت غربی دریاچۀ ارومیه با متغیرهایی چون ارتفاع از سطح دریا، مجاورت با رودخانه­ ها، نوع آب­و­هوا، حاصلخیزی خاک، کاربری اراضی، مجاورت با سکونتگاه­ های امروزی و استخراج و تجارت نمک، از ساحل غربی دریاچۀ ارومیه اندازه­ گیری شده ­اند که نتایج این مطالعات میدانی در مقاله پیش رو ارائه‌شده است.