فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تنش‌گرمایی یکی از مهم‌ترین عوامل تنش­زا در دام‌ها به‌شمار می‌رود که تأثیرات منفی بر تولید، سلامت، رشد و بهره­وری دام‌ها دارد. دما به‌همراه رطوبت بالا منجر به عدم تعادل بین خروجی حرارت متابولیک در بدن حیوان و اتلاف آن به محیط اطراف گشته و سبب تنش ‌گرمایی می­شود. یکی از راه‌کارهای بهینه­سازی شرایط تولیدی و سلامت دام، از طریق بهبود سوخت‌وساز مواد مغذی و رفع یا کاهش شرایط تنش، استفاده از کروم به‌عنوان بهبوددهنده­ متابولیکی می­باشد. کروم در سوخت‌وساز کربوهیدرات، پروتئین و چربی­ها نقش مهمی دارد. در صورت کمبود کروم در جیره غذایی، توانایی انسولین در سوخت‌وساز مواد ‌مغذی تحت تأثیر قرار می‌گیرد. کروم باعث افزایش حساسیت سلول‌های بتای پانکراس و به‌دنبال آن افزایش ترشح انسولین می­شود. کروم به ترانسفرین باند می‌شود و به‌کمک آن انتقال می­یابد. گیرنده­های ترانسفرین به انسولین نیز حساس هستند و زمانی­که انسولین افزایش می‌یابد ترانسفرین به سمت غشا حرکت می‌کند و با افزایش سوخت‌وساز گلوکز سبب کاهش اثرات منفی تنش­ها می­شود. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تغذیه شیر غنی‌شده با مکمل‌های معدنی، آلی و نانوذرات کروم بر عملکرد، گوارش‌پذیری مواد مغذی، رفتارهای تغذیه‌ای و ساخت پروتئین میکروبی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین در شرایط تنش گرمایی انجام بود. روش پژوهش: تعداد 32 رأس گوساله با میانگین وزنی 3±37 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی به چهار تیمار آزمایشی با هشت تکرار اختصاص یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل 1- شاهد (هیچ مکمل کرومی به شیر مصرفی گوساله‌ها افزوده نشد)، 2- افزودن سه میلی‌گرم مکمل کروم معدنی به شیر مصرفی، 3- افزودن سه میلی‌گرم مکمل کروم به شکل کروم-متیونین به شیر مصرفی و 4- افزودن سه میلی‌گرم مکمل کروم به شکل نانو‌ذرات کروم به شیر مصرفی بودند. طول دوره آزمایش 63 روز بود.  نتایج: نتایج این آزمایش نشان داد که در گوساله‌های تغذیه‌شده با شیر غنی‌شده با نانوذرات کروم نسبت به گوساله‌های گروه شاهد، در وزن نهایی، افزایش وزن دوره، افزایش وزن روزانه، مصرف ماده‌ خشک کل، مصرف ماده‌ خشک آغازین و ضریب‌تبدیل خوراک، بهبود مشاهده شد (05/0≥P). اشکال مختلف کروم بر گوارش‌پذیری ماده‌ خشک و ماده‌ آلی در گوساله‌های شیرخوار تأثیر معنی‌داری داشتند، به‌طوری‌که بیش‌ترین گوارش‌پذیری ماده ‌خشک و ماده ‌آلی مربوط به تیمارهای دریافت‌کننده نانو‌ذرات کروم نسبت به تیمار شاهد بود (05/0≥P). مکمل کروم به فرم‌های معدنی، آلی و نانو‌ذرات کروم تأثیری بر رفتارهای تغذیه‌ای گوساله‌ها نداشت. اما رفتار ایستادن گوساله‌ها تحت تأثیر دریافت شکل­های مختلف کروم نسبت به تیمار شاهد افزایش و رفتار درازکشیدن کاهش یافت (05/0≥P). دریافت شکل­های مختلف کروم توسط گوساله‌ها تفاوت معنی­داری بر مشتقات ‌پورینی و سنتز پروتئین میکروبی ایجاد نکرد. اما مقدار اسید‌اوریک ادرار در تیمار شاهد بیش‌ترین و تیمار دریافت‌کننده نانو‌ذرات کروم کم‌ترین مقدار را نشان داد (05/0≥P). نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل، در گوساله‌های تغذیه‌شده با شیر غنی‌شده با نانوذرات کروم نسبت به گوساله‌های گروه شاهد، افزایش عملکرد مشاهده شد. استفاده از کروم به‌ویژه به شکل‌ نانوذرات کروم در گوساله‌های تحت تأثیر تنش‌گرمایی توصیه می‌شود.