بررسی اثر نوع مکمل عناصر معدنی کم‌نیاز و وضعیت بدنی میش‌های نژاد قزل بر عملکرد تولیدی و بره‌های متولدشده

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج، ایران. رایانامه: moradi.hadi@ut.ac.ir

2 گروه علوم دامی دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج، ایران. رایانامه: a.zali@ut.ac.ir

3 نویسنده مسئول، گروه علوم دامی دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج، ایران. رایانامه: ganjkhanlou@ut.ac.ir

doi
10.22059/jap.2025.385248.623816
چکیده

هدف: مطالعه حاضر به‌منظور مقایسه تأثیر دو نوع مکمل معدنی (کیلاته و معدنی) حاوی عناصر کم‌نیاز بر عملکرد تولیدی میش‌های قزل و بره‌های متولدشده از آن‌ها با وضعیت بدنی متفاوت با استفاده از 72 رأس میش قزل با نوبت زایش سوم، با تاریخ احتمالی زایش مشخص (5±30) در طرح فاکتوریل 2×3 شامل سه سطح از نمره وضعیت بدنی (BCS) و دو نوع مکمل عناصر کم‌نیاز معدنی و کیلاته بررسی شدند.مواد و روش‌ها: تیمارهای آزمایشی شامل 1- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی زیر سه (پایین) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل کیلاته، 2- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی زیر سه (پایین) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل معدنی، 3- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی سه الی چهار (متوسط) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل کیلاته، 4- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی سه الی چهار (متوسط) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل معدنی، 5- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی بالای چهار (بالا) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل کیلاته، 6- میش‌هایی با امتیاز وضعیت بدنی بالای چهار (بالا) و جیره حاوی عناصر کم‌نیاز به شکل معدنی. این پژوهش 120 روز به طول انجامید (30 روز قبل از زایش تا 90 روز بعد از زایش) همه‌ی میش‌ها در طول 120 روز از مکمل عناصر کم‌نیاز استفاده کردند.نتایج و بحث: نتایج این پژوهش نشان داد، نوع مکمل معدنی تأثیری بر مصرف خوراک، تولید و ترکیبات شیر ندارد، اما مصرف خوراک و تولید شیر با افزایش BCS افزایش یافت (05/0(P<. درصد چربی و کل مواد جامد شیر در میش‌های با BCS بالا از میش‌های با BCS پایین بیش‌تر بود )05/0(P<، هم‌چنین نیتروژن اوره‌ای شیر در میش‌های با BCS پایین از سایر BCSها کم‌تر بود )05/0(P<. میزان کاهش وزن و BCS در همه دوره‌ها در گوسفندهای BCS پایین کم‌تر از سایر BCSها بود )05/0(P<. وزن 30 روزگی بره‌ها در میش‌های با BCS بالا در مقایسه با BCS پایین تمایل به افزایش داشت، هم‌چنین وزن قطع شیر و افزایش وزن روزانه در بره‌های متولدشده از میش‌هایی که مکمل آلی مصرف کرده بودند، بیش‌تر بود )05/0(P<.نتیجه‌گیری: نتایج  پژوهش حاضر نشان می‌دهد واردشدن میش‌های آبستن به دوره انتقال با BCS مناسب می‌تواند اثرات مثبتی بر عملکرد تولیدی در دوره پس از زایش داشته باشد. هم‌چنین مکمل‌کردن عناصر کم‌نیاز به شکل کیلاته در میش‌های آبستن در دوره انتقال می‌تواند اثرات مثبتی بر وزن‎گیری بره‎های متولدشده داشته باشد.