مدلسازی تنیده ترموهیدرومکانیکی مخازن هیدروکربنی
نویسندگان
1 دانشیار؛ دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی
2 دانشکده مهندسی عمران دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی
doi
10.22107/jpg.2019.179581.1091چکیده
در یک مخزن نیروهای ناشی از تنشهای مکانیکی، تنشهای حرارتی و فشار سیالات بر روی یکدیگر اثر گذاشته و یک پدیده کاملا بهمتنیده را ایجاد میکنند. تغییر شکلهای مخازن در اثر دما و تنشهای مکانیکی سبب تغییرات تنش موثر شده و میزان دبی تولید را تحت تأثیر قرار میدهد. به صورت مشابه فشارحفرهای و تغییرات درجه حرارت سبب تغییرشکل در مخازن میشود. از آنجا که این پدیدهها به صورت دوطرفه در اندرکنش با یکدیگر قرار دارند، لحاظ کردن تأثیرهای حرارت، فشارحفرهای و تغییرشکلها بر تولید مخزن در برنامههای شبیه سازی مخزن نیازمند حل همزمان معادلات حرارت، ژئومکانیک و جریان میباشد. در این تحقیق ابتدا به بررسی تاریخچه مدلسازی ترموهیدرومکانیک پرداخته میشود. سپس معادلات حاکم شامل سه دسته معادلات توازن جرم، توازن مومنتوم و توازن انرژی برای یک محیط متخلخل تغییرشکلپذیر غیرهم دما که توسط سه فاز سیال آب، نفت و گاز اشباع شده است، ارایه میشوند. این معادلات به یکدیگر وابسته بوده و بصورت دستگاه معادلات دیفرانسیل جزئی حل میگردند. با توجه به تنیده بودن معادلات حاکم و پیچیده بودن شرایط مرزی آنها، این دستگاه معادلات معمولا به روش عددی حل میشوند. روشهای عددی مختلفی برای حل بکار گرفته شده است که دارای نقاط ضعف و قوت متفاوتی هستند. در این مقاله حل عددی معادلات تنیده ترموهیدرومکانیکی حاکم بر مخازن هیدروکربنی، به روش ترکیبی اجزا محدود و احجام محدود مطرح شده و مثالهایی از شبیه سازی محیطهای متخلخل ارایه میگردد. مثالها توانایی مدل پیشنهادی را نشان میدهند.