شرط پذیرش مسئولیت و جبران خسارت در قراردادهای ساختمان‌سازی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه پیام نور، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، تهران، ایران

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه حقوق مؤسسۀ آموزش عالی خراسان، مشهد، ایران

doi
10.22054/jplr.2025.82932.2891
چکیده

       شرط پذیرش مسئولیت و جبران خسارت، در کنار شروط عدم مسئولیت، تحدید مسئولیت، وجه التزام و الزام به اخذ پوشش‌های بیمه‌ای مشخص از مهم‌ترین روش‌هایی هستند که در زمان انعقاد قرارداد به‌منظور تعیین حدود مسئولیت طرفین و به‌ویژه انتقال مسئولیت مورد استفاده قرار می‌گیرند. باتوجه به عدم اتفاق‌نظر میان دکترین حقوقی و رویۀ قضایی درخصوص امکان انتقال مسئولیت در روابط میان کارفرما و پیمانکار، پیمانکار اصلی و پیمانکار فرعی و... این پژوهش تحلیلی در پی امکان‌سنجی توافق بر شروط پذیرش مسئولیت و جبران خسارت در قراردادهای ساختمان‌سازی است. فقدان قوانین منع‌کنندۀ پذیرش مسئولیت و جبران خسارت در حوزۀ ساخت‌وساز در حقوق ایران همراه با اصل آزادی قراردادی، ما را به‌سوی اعتبار این شروط و امکان توافق بر آن‌ها در روابط میان مالک، سازنده، پیمانکار، پیمانکار فرعی و غیره، به‌جز در موارد تقصیر عمدی مشروطٌ‌له و مخالفت شرط با نظم عمومی، رهنمون می‌سازد. بااین‌حال، مشروطٌ‌له شرط مزبور نمی‌تواند دربرابر زیان‌دیده به شرط پذیرش مسئولیت و جبران خسارت منعقده بین خود و مشروطٌ‌علیه استناد جوید، بلکه باید ابتدا خود اقدام به جبران خسارات زیان‌دیده کند و سپس به استناد شرط ، دعوایی علیه مشروطٌ‌علیه مطرح سازد.