معیارهای ثانویه احراز گام ابتکاری اختراعات؛ مطالعه در پرتو رویۀ قضایی ایالات متحده آمریکا

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22054/jplr.2025.82947.2892
چکیده

ارزیابی و احراز گام ابتکاری که قلب نظام اختراعات محسوب می‌شود، همواره یکی از چالش‌های مهم در نظام‌های حقوقی مختلف دنیا بوده است. در برخی نظام‌های حقوقی همچون ایالات متحده، رویۀ قضایی به‌مرور زمان معیارهای گوناگونی را معرفی کرده است؛ برخی به‌ عنوان معیارهای اصلی هستند و بعضی دیگر در دستۀ معیارهای ثانویه قرار می‌گیرند. اگرچه ارزیابی و احراز گام ابتکاری در بیشتر موارد براساس معیارهای اصلی انجام می‌شود، اما با پیچیده‌تر شدن اختراعات، معیارهای ثانویه اهمیت روزافزونی یافته‌اند. حقوق ایالات متحده آمریکا درمورد شناسایی معیارهای ثانویه پیشرو است. اما رویکرد حقوق ایران در این زمینه چندان روشن نیست. نظر به اهمیت موضوع از یک‌سو و سکوت قانونگذار ایرانی در قانون سال 1386 و قانون مصوب اخیر حمایت از مالکیت صنعتی سال 1403 ازسوی دیگر، همراه با فقدان رویۀ قضایی راهگشا، این تحقیق با هدف بررسی و تبیین معیارهای ثانویه رایج در نظام حقوقی ایالات متحده انجام شده است تا بسترهای نظری مناسب برای قضات ایرانی در ارزیابی گام ابتکاری فراهم گردد.