نمازهای مانویان؛شمار، زمان، فحوا و شیوه خوانش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته ادیان شرق، گرایش ادیان ایران، دانشگاه ادیان و مذاهب قم ، ایران

2 استادیار، گروه ادیان شرق، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب ، قم، ایران

doi
10.22111/jrm.2022.7068
چکیده

نماز به همان معنای عبادتی ویژه و پراهمیت همراه با قیام، رکوع، سجود و آدابی کمابیش مشابه در ادیان مختلف، در کیش مانوی نیز وجود داشته است. از آنجا که نماز خواندن مصداق ستایش بزرگترین ایزد یا ایزدان دینی با اذکار و اعمالی از پیش‌‌تعریف شده، بازه‌های زمانی خاص، شماری معیّن و تکراری شبانه‌روزی در میان تمام گروه‌های دینی است بالطبع حتا پس از گذشت مدتی مدید، کمتر دچار تغییر می‌گردد و چهره سنتی آن محفوظ می‌ماند اما با این وجود مسائلی مانند تعداد نمازهای نیوشایان و برگزیدگان مانوی، شمار سجده‌ها، زمان برگزاری، و فحوا و شیوه خوانش نمازها ابهامات فراوانی را با خود به همراه آورده است. تنها راه پیش‌رو برای حل این ابهام ها، مقایسه و دقت دوباره در منابع گوناگون مرتبط با مانویت است تا موجب اندکی نوآوری و پیشرفت در پژوهش‌های پیشین گردد. در این پژوهش ، برای نخستین بار تعدادی از لغزش‌های نویسندگان متون کهن و مانوی‌پژوهان معاصر در خصوص شمار، زمان و محتوای نمازهای مانویان تصحیح گردیده، و زمان‌بندی جدیدی برای نمازهای نیوشایان و برگزیدگان و تعداد سجده‌های ایشان با استناد به منابع کهنی که تاکنون مغفول مانده بود طرح شده است.