قاعدۀ اعتماد مشروع و اثر آن بر اعادۀ عملیات اجرایی احکام مدنی

نویسندگان

1 دانشجوی دورۀ دکتری حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

2 استاد گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

3 استاد گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

doi
10.22054/jplr.2025.78559.2825
چکیده

 اعتماد مشروع یکی ازمباحث مهم اما، مغفول دانش حقوق است. مفهومی از آن در حوزۀ حقوق عمومی شناخته شده و موردنظر قرار گرفته است اما در قلمرو حقوق خصوصی به محاق رفته و چندان مورد توجه نیست. درصورتی‌که پایۀ بسیاری از ساختارهای حقوقی بر بر این اصل بنا شده است. ازجمله موارد قابل بررسی، محلّ تلاقی انتظار مشروع ناشی از اعتماد با دیگر موازین حقوقی در اعادۀ عملیات اجرایی است. این فرایند، گاه چنان ناعادلانه می‌نمایاند که اندیشمندان را بر آن داشته تا با تأسیساتی مانند تلف حکمی از گسترش ناروای قلمرو اعادۀ عملیات اجرایی بر حقوق مکتسبه اشخاص بی‌گناه بکاهند و به این وسیله یاریگر داد باشند. برخی با اعتماد به روند قانونی عملیات اجرای احکام مدنی هزینه­هایی متحمل می‌شوند و حقوقی را کسب می‌کنند. با اعادۀ عملیات اجرایی، تعارضی میان حقوق محکوم‌علیه و این دسته از اشخاص به‌وجود می‌آید. در این نوشتار نشان داده شده است که شناخت اصول مرتبط‌با اعتماد مشروع در موضوع اعادۀ عملیات اجرایی، می‌تواند زمینه‌ساز حمایت روشمند و متقن از حقوق مکتسبه این اشخاص گردد و افزون‌بر آن، این رویکرد به صیانت از اعتبار قانون و دادگستری کمک می‌کند.