بررسی پیوند اندیشه نگاره های وابسته به زنجیره نشانه های آوایی در خط آغاز-ایلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه باستان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی ورامین واحد پیشوا، ورامین، ایران.

2 دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jarcs.2022.313549.142950
چکیده

نیمه دوم هزاره چهارم ق.م با پیچیده شدن جوامع برای ثبت بهتر فعالیت­های اقتصادی خط آغاز­ایلامی در فلات ایران و آغاز­میخی در بین­النهرین شکل گرفت. با توجه به شرایط سیاسی، اقلیمی و فرهنگی حاکم بر بخش عمده­ای از فلات ایران در نیمه دوم هزاره چهارم ق.م خط آغاز ­ایلامی توسط جوامع گوناگون فلات ایران مورد استفاده قرار گرفت و احتمالاً در فلات ایران اقوام، با فرهنگ و زبان­های گوناگونی وجود داشته که با این خط توانایی ثبت اسم با زبان­های مختلف را داشته­اند. همچنین در این خط نشانه­های عددی، اشیا، مالکیت و نشانه­های آوایی با یکدیگر ادغام شده­اند و جدا سازی آن­ها نیازمند شناخت کامل به این سیستم نگارش است و از طرفی هنوز در مرحله رمزگشایی این خط هستیم و امروزه با توجه به عدم شناخت درست نسبت به این خط و سیستم نگارش، جدا سازی و تفکیک این دو کار دشواری است. هدف از نوشتار پیش رو، معرفی و بررسی نشانه­های ادغام شده در اسم­های آوایی می­باشد که احتمالاً در میان نشانه­های اندیشه­نگاری ادغام شده است. شاید در گذشته با آوا خوانده می­شده اما هیچگاه نشانه آوایی مرتبط با اسم نبوده است. روش بررسی بدین­سان است پس از دسته بندی گروه­های متون مشابه که احتمالاً توسط یک کاتب نگاشته یا دسته ای از گل­نبشته­هایی که توسط یک نقش مهر ممهور شده به بررسی شباهت­های یکسان ساختاری و تفاوت­های آوایی پرداخته شده است که با توجه به جایگاه یکسان نشانه­های اندیشه­نگاری در قبل و بعد از اسم­های آوایی سعی بر تفکیک آن­ها شده و در نتیجه احتمالاً نشانه­های قبل از اسم کاربرد جنسیت یا جایگاه اجتماعی صاحب اسم را با خود دارد. نشانه بعد از اسم کاربرد فعل را می­رساند و در موارد اندک نشانه خانواده یا خاندان می­باشد­­­. بررسی قرارگیری نشانه با توجه به الواح مختلف اهمیت بالایی در شناخت بیشتر خط آغاز ایلامی دارد.