تحلیل میتوسهای روایی لشکرکشی کیکاوس به مازندران در شاهنامه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند
2 دانشگاه بیرجند
doi
10.22099/jba.2014.1472چکیده
روایتهای شاهنامه به ویژه در قسمت پهلوانی دارای ساختاری مشابه است که از اصلی اسطورهای در شیوهی روایت پیروی میکند. شخصیتها، کنشها و ترتیب وقایع در این روایات به طور فراوانی همساز و همگام با بخشهای روایت آنها است. در این مقاله کوشش شد خوانشی نو با تکیه بر کهنالگوها و نمادهای نظریّهی یونگ و تلفیق آن با نظرِ نورتروپ فرای دربارهی میتوسهای شکل دهندهی اثر ادبی، در بافت روایت منظومِ "حملهی کیکاوس به مازندران" در شاهنامهی فردوسی ارائه شود. به همین سبب نمادهای اسطورهای این حکایت بررسی و مفاهیم آن به استناد بیان شد، سپس نقش این نمادها در پیرفتِ بخشهای مختلف حکایت در ارتباط با میتوسهای فرای بیان شد. در پایان روشن شد روایت مذکور داری سه بخش ساختاری است که بیانگرِ میتوسهای تابستان، زمستان و بهار در نظریهی نورتروپ فرای است و نمادها و کهنالگوهای هر بخش در خدمت ساختار میتوس همان بخش هستند. چنین رویکردی در دیگر روایتهای شاهنامه همچون حملهی کیکاوس به هاماوران هم به روشنی قابل مشاهده است.
