مدل‌سازی شبکه توزیع هیدروژن به‌منظور بهبود شبکه و بهینه‌سازی مصرف هیدروژن در واحدهای پالایشی

نویسندگان

1 مدیر عملیات، شرکت پالایش نفت امام‌خمینی(ره) شازند، اراک، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی فرآیند، ستاد مرکزی شرکت ملی پالایش و پخش، تهران، ایران

3 رئیس پژوهش و توسعه، شرکت پالایش نفت امام‌خمینی(ره) شازند، اراک، ایران

4 استادیار گروه مهندسی شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فراهان

doi
چکیده

در حال حاضر افزایش ظرفیت در یک پالایشگاه با نگاه بر ظرفیت تولید هیدروژن مورد نیاز برنامه‌ریزی می‌شود و عدم‌تعادل بین عرضه و تقاضای هیدروژن بایستی بر پایه یکپارچه‌سازی و بهینه‌سازی شبکه هیدروژن باشد به‌طوری‌که توجه به تأثیرات زیان‌بار ترکیباتی همچون بنزن، آروماتیک‌ها، اولفین‌ها و ترکیبات گوگرددار در سوخت‌های هیدروکربنی بر سلامت انسان و محیط‌زیست و اولویت حذف آن‌ها، اهمیت مدیریت مصرف بهینه هیدروژن در صنایع پالایش نفت را ضرورت می‌بخشد. امروزه مدیریت شبکه هیدروژن برای پالایشگاه‌ها به‌منظور رقابت‌پذیری و سودآوری بسیار حیاتی است، هدف از این تحقیق بهینه‌سازی و بهبود شبکه هیدروژن پالایشگاه نفت امام‌خمینی‌(ره) شازند بوده است. در این مدل‌سازی ابتدا شبکه توزیع هیدروژن پالایشگاه ترسیم و مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته و شرایط بهینه تولیدکننده‌ها و مصرف‌کننده‌ها تعیین می‌شود. سپس باتوجه به پتانسیل‌های موجود در پالایشگاه به اعمال تغییرات فرایندی در شبکه توزیع جهت بهبود شبکه هیدروژن و همچنین به‌طور اختصاصی به بررسی و ارائه مدل ریاضی مناسب با دقت بالاتری در مقایسه با سایر مدل‌سازی‌ها برای واحدهای مصرف‌کننده هیدروژن پرداخته می‌شود. مدل ارائه شده اخیر تمامی مشکلات و فرضیات اشتباه مدل‌های قبلی در این زمینه را مرتفع کرده است. در انتها نیز پس از بررسی و بهینه‌سازی شبکه توزیع هیدروژن چندین مسیر که طی سال‌های اخیر اجرا شده و منجر به تغییرات عملیاتی مفید و باارزشی در شبکه توزیع هیدروژن شده است پیشنهاد گردید. مهم‌ترین دستاورد این پژوهش حاصل از اجرای کامل مدل بهینه‌سازی، عدم نیاز به تولید هیدروژن واحد تولید هیدروژن فاز یک پالایشگاه است و بر اساس برآوردهای اقتصادی، میزان صرفه‌جویی حاصل از بسته شدن واحد مذکور بیش از 2 هزار میلیارد ریال در سال خواهد بود و بدون شک یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای صنایع پالایش نفت کشورمان محسوب می‌شود که در سال گذشته با موفقیت کامل محقق گردید.