اثر مکمل مس و ال-آرژنین در جیره بر عملکرد تولیدی، پارامترهای کیفی تخممرغ و متابولیتهای بیوشیمیایی سرم خون مرغهای تخمگذار در سن 22 تا 30 هفتگی
نویسندگان
1 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: o.ashayeri@gau.ac.ir
2 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: dastar@gau.ac.ir
3 نویسنده مسئول، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: hassan.rouhanipour_s99@gau.ac.ir
4 گروه علوم دام و طیور، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران. رایانامه: sdsharifi@ut.ac.ir
doi
10.22059/jap.2025.391217.623837چکیده
هدف: مرغهای تخمگذار جوان تخممرغهایی با کیفیت پوسته پایینتر تولید میکنند که معمولاً در مزارع تولیدی بهعنوان مشکل گزارش میشود، زیرا عمر تولیدی مرغها را محدود و کیفیت تخممرغ را کاهش میدهد و تأثیر منفی زیادی بر صنعت طیور دارد. در سالهای اخیر، پژوهشهای طیور اغلب بر اثرات قوی آرژنین جیره بر عملکرد طیور متمرکز شده است. همچنین استفاده از مکملهای اسیدآمینهای با یک عنصر کمیاب ضروری (سولفاتمس) در جیره مرغهای تخمگذار بهدلیل عدم دسترسی آنها به خوراک تازه، نگهداری در قفس و فرآوری خوراک ضروری شده است. روش پژوهش: اثر مکمل مس و ال-آرژنین در جیره بر عملکرد تولیدی، پارامترهای کیفی تخممرغ و متابولیتهای بیوشیمیایی سرم خون در سنین 22 تا 30 هفتگی با استفاده از تعداد 288 قطعه مرغ تخمگذار سویه هایلاین W-80 در قالب طرح کامل تصادفی با آرایش فاکتوریل 3×2 شامل دو سطح عنصر مس (شامل هشت و 16 میلیگرم در کیلوگرم خوراک) و سه سطح اسیدآمینه ال-آرژنین (شامل سطح توصیهشده توسط راهنمای سویه، 20 درصد و 40 درصد بالاتر از سطح توصیهشده)، شش تکرار حاوی هشت قطعه پرنده بهمدت هشت هفته درون قفس پرورش داده شدند. تخممرغهای تولیدشده روزانه جمعآوری و پس از توزین، درصد تخمگذاری، مصرف خوراک، ضریب تبدیل، میانگین وزن تخممرغ و شاخص شکل تخممرغ بهطور هفتگی محاسبه شد. در دو روز انتهای هر هفته، تخممرغهای تولیدی هر واحد آزمایشی جمعآوری شدند و از نظر صفاتی کیفی نظیر واحد هاو، ضخامت پوسته و غیره مورد آزمایش قرار گرفتند. مصرف خوراک واحدهای آزمایشی از کسر خوراک مصرفشده در انتهای دوره از خوراک اختصاص دادهشده در شروع دوره، بر مبنای روز جوجه محاسبه شد. در پایان 30 هفتگی، از هر تکرار دو پرنده با وزن نزدیک به میانگین انتخاب و از آنها به مقدار پنج میلیلیتر خون با سرنگ از طرق ورید بال اخذ گردید و توسط لوله خونهای معمولی (غیرهپارینه) جهت اندازهگیری پارامترهای بیوشیمیایی سرم (LDL، HDL، گلوکز، تریگلیسیرید، کلسترول) و هورمون استرادیول به آزمایشگاه منتقل شدند. یافتهها: تولید تخممرغ پرندگانی که جیره حاوی 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح توصیهشده و 20 درصد بالاتر ال-آرژنین دریافت کردند نسبت به جیره حاوی هشت میلیگرم در کیلوگرم سولفاتمس با سطح توصیهشده ال-آرژنین افزایش یافت (05/0>P). ضریب تبدیل خوراک پرندگانی که جیره حاوی 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس همراه با سطح توصیهشده ال-آرژنین دریافت کردند نسبت به جیره حاوی هشت میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح 40 درصد بالاتر ال-آرژنین کاهش یافت (05/0>P). شاخص شکل تخممرغ پرندگانی که جیره حاوی 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح 20 درصد بالاتر ال-آرژنین دریافت کردند نسبت به جیره حاوی هشت میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطوح توصیهشده و 20 درصد ال-آرژنین و جیره حاوی 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح توصیهشده ال-آرژنین افزایش یافت (05/0>P). میزان کلسترول سرم خون پرندگان تغذیه شده با جیره سطح 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح 40 درصد بالاتر ال-آرژنین نسبت به جیره حاوی 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح توصیهشده ال-آرژنین و جیره حاوی هشت میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح 20 درصد بالاتر ال-آرژنین کاهش یافت (05/0>P). سطح آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در سرم خون پرندگان تغذیهشده با جیره سطح 16 میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با سطح 40 درصد بالاتر ال-آرژنین نسبت به تیمار حاوی هشت میلیگرم درکیلوگرم سولفاتمس با 20 درصد بالاتر ال-آرژنین افزایش یافت (05/0>P). نتیجهگیری: افزودن 16 میلیگرم مس بر کیلوگرم بههمراه سطوح 20 و 40 درصد بالاتر ال-آرژنین میتواند باعث بهبود پارامترهای عملکردی، شاخصهای کیفی و پارامترهای بیوشیمیایی سرم خون مرغهای تخمگذار در این محدوده سنی شود.