برآورد تقاضای معلمان دوره ابتدایی استان گلستان
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22080/eps.2025.29841.2364چکیده
هدف: پیشبینی تقاضای معلم فرآیندی تحلیلی و دادهمحور است که هدف آن تخمین تعداد و ترکیب بهینه معلمان در افق زمانی مشخص است. از این رو پژوهش حاضر با هدف برآورد تقاضای معلمان دوره ابتدایی استان گلستان طی سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶ انجام شد.روششناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دادههای رسمی و اسناد آماری مربوط به شاخصهای تعداد کل معلمان، نیروهای ورودی و نیروهای خروجی از کلیه مدارس دوره ابتدایی استان گلستان در افق 4 سالهی 1403-1406 بود. برای پیشبینی تقاضا از مدل جریان نیروی انسانی استفاده شد که ورود و خروج معلمان را بر اساس دادههای پنج سال گذشته (۱۳۹۸-۱۴۰۲) تحلیل میکند.یافتهها: نتایج نشان داد ۷۰ درصد معلمان ابتدایی استان را زنان تشکیل میدهند و ۶۰ درصد در مناطق روستایی مشغول به کار هستند. پیشبینیها حاکی از افزایش تقاضا برای معلمان از ۹۵۵۹ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۹۸۸۴ نفر در سال ۱۴۰۶ است. همچنین، توزیع نامتوازن معلمان بین مناطق شهری و روستایی و کمبود نیروهای جوان در مناطق محروم از چالشهای اصلی است. نتیجهگیری و پیشنهادها: یافتهها بیانگر ضرورت بازنگری در سیاستهای جذب و توزیع معلمان، بهویژه در مناطق روستایی است. پیشنهاد میشود با طراحی مشوقهای مالی و رفاهی، افزایش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان، و استفاده از مدلهای ترکیبی پیشبینی، کمبود نیرو جبران شود. همچنین، برنامههای آموزش ضمن خدمت برای ارتقای مهارتهای معلمان موجود ضروری است. نوآوری و اصالت: این پژوهش با ترکیب دادههای واقعی و مدل جریان نیروی انسانی، نخستین مطالعه جامع در حوزه برآورد تقاضای معلمان ابتدایی استان گلستان محسوب میشود. نتایج آن میتواند به عنوان الگویی برای سایر استانها و سیاستگذاران آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.