بررسی اثرات سطوح مختلف کنجاله سویای انبارشده بر عملکرد تولیدی و کیفیت تخممرغهای تخمگذار
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران. رایانامه: h.irandoust@areeo.ir
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. رایانامه: sh.mousavi@sku.ac.ir
3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. رایانامه: mrakbari@birjand.ac.ir
4 گروه دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. رایانامه: m.irandoust@shirazu.ac.ir
doi
10.22059/jap.2025.386726.623821چکیده
مقدمه: در بعضی مواقع، مقادیر قابلتوجهی دانه سویای وارداتی بهمدت طولانی در انبارهای گمرک بنادر کشور ذخیره میشود. کنجاله حاصل از این دانهها از نظر رنگ ظاهری تیرهتر از سایر کنجالههای سویا میباشد و ممکن است استفاده از این نوع کنجالهها، دارای اثرات مضر بر سلامتی و عملکرد تولیدی پرنده باشد. لذا، هدف این مطالعه بررسی تأثیر جایگزینی سطوح مختلف کنجاله سویای حاصل از دانههای وارداتی با انبارداری طولانی در مقایسه با کنجاله سویای وارداتی بر عملکرد تولیدی مرغهای تخمگذار و خصوصیات کیفی تخممرغ بود. مواد و روشها: در این آزمایش از 375 قطعه مرغ تخمگذار تجاری سویه شیور در سن 34 هفتگی بهمدت 12 هفته در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار در پنج تکرار 15 قطعهای استفاده شد. تیمارها شامل جایگزینی سطوح صفر، 25، 50، 75 و 100 درصد کنجاله سویای انبار شده با کنجاله سویای وارداتی در جیره بود. در شروع آزمایش، سه نمونه از هر کنجاله آزمایشی به آزمایشگاه تجزیه خوراک دام ارسال شد. در طول دوره آزمایش، میانگین مصرف خوراک روزانه، درصد تولید تخممرغ، میانگین وزن تخممرغ و ضریب تبدیل خوراک اندازهگیری شد. برای بررسی خصوصیات کیفی تخممرغها، هر چهار هفته یکبار شش عدد تخممرغ از هر تکرار انتخاب و به آزمایشگاه منتقل شد. وزن تخممرغ، شاخص شکل، شاخص زرده، واحد هاو، وزن و وزن نسبی پوسته، زرده و سفیده، طول و عرض تخممرغ، ارتفاع و قطر زرده و همچنین ارتفاع سفیده اندازهگیری شد. میزان پراکسیداسیون لیپیدی زرده بر مبنای میلیگرم مالوندیآلدهید در کیلوگرم زرده محاسبه شد. نتایج و بحث: نتایج آزمایشگاهی نشان داد که میزان پروتئین خام کنجاله انبارشده (6/44 درصد)، 5/3 درصد بیشتر از میزان پروتئین کنجاله معمولی (1/41 درصد) بود که میتواند ناشی از تفاوت در منبع، مرحله برداشت، نوع و روش فرآوری و ذخیرهسازی باشد. درصد عصاره اتری کنجاله سویای وارداتی 93/0 درصد اما کنجاله سویای انبارشده، سطح بالاتری از عصاره اتری را نشان داد (36/1 درصد). فعالیت آنزیم اورهآز در کنجاله سویای انبارشده 1/0 و در کنجاله سویای وارداتی 7/1 گزارش شد. نتایج آزمایش نشان داد که جایگزیننمودن سطوح مختلف کنجاله سویای انبارشده با کنجاله سویای وارداتی، تفاوت معنیداری بر میانگین خوراک مصرفی، درصد تولید تخممرغ، وزن توده تخممرغ و وزن تخممرغ و ضریب تبدیل خوراک نداشت. در کل دوره آزمایش واحد هاو، استحکام و ضخامت پوسته، رنگ و شاخص زرده، درصد وزنی سفیده، زرده و پوسته تحت تأثیر تیمارهای آزمایش قرار نگرفت. جایگزینی کنجاله سویای انبارشده در سطح 100 درصد، باعث افزایش میزان غلظت مالوندیآلدهید در زرده گردید (05/0>P). استفاده از کنجاله سویای انبارشده در جیره مرغهای تخمگذار تجاری تا سطح 75 درصد کنجاله سویای وارداتی، تأثیر منفی بر عملکرد تولیدی و خصوصیات کیفی تخممرغ تولیدی نداشت. نتیجهگیری کلی: بهطور کلی، در شرایطی که کنجاله سویای حاصل از دانههای با انبارداری طولانی به بازار عرضه شود، می توان با بررسی خصوصیات شیمیایی آن بهویژه میزان پروتئین خام و پروتئین غیرقابل دسترس، جایگزین کنجاله سویای جیره نمود.
