فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: شاخص دمایی-رطوبتی (THI) برای مطالعه اثر تنش گرمایی و به‌عنوان یکی از عوامل مهم در عملکرد و ناباروری شناخته می‌شود. این پژوهش به‌منظور بررسی اثرات شاخص دمایی-رطوبتی بر فراسنجه‌های جنبایی و سرعت جنبایی اسپرم گاوهای نر هلشتاین در ماه‌های مختلف و بررسی همبستگی داخلی بین این فراسنجه‌ها با یکدیگر انجام شد. روش پژوهش: برای محاسبه شاخص دمایی-رطوبتی از داده‌های هواشناسی سازمان هواشناسی کشور استفاده شد. جمع‌آوری و ارزیابی منی در شرکت فرآورده‌های دامی جاهد در شهر کرج انجام شد. در این پژوهش از سه راس گاو نر هلشتاین بالغ استفاده شد. مایع منی رقیق و سپس در پایوت‌ها بارگذاری شد و پس از سردشدن با استفاده از فریزر قابل برنامه‌ریزی منجمد شدند. پایوت‌ها بلافاصله در نیتروژن مایع ذخیره و قبل از ارزیابی در یک حمام آب (37 درجه سانتی‌گراد به‌مدت سی ثانیه) ذوب شدند. فراسنجه‌های جنبایی توسط نرم‌افزار ارزیابی اسپرم بررسی شد. یافته‌ها: شاخص دمایی-رطوبتی در فروردین‌ماه از سایر ماه‌ها کم‌تر و در تیر از سایر ماه‌ها بیش‌تر بود. میانگین شاخص دمایی-رطوبتی در فصل بهار و تابستان به‌ترتیب 00/64 و 67/70 بود. جنبایی کل، جنبایی پیش‌رونده و جنبایی کند در اردیبهشت‌ماه از سایر ماه‌ها بیش‌تر و در مرداد از سایر ماه‌ها کم‌تر بود. از میان فراسنجه‌های سرعت جنبایی اسپرم فقط تناوب عرضی زنش (BCF) و راستی مسیر طی‌شده (STR) در ماه‌های مختلف تفاوت معنی‌داری داشتند. میزان BCF در اردیبهشت‌ماه در مقایسه با سایر ماه‌ها بیش‌تر و در مردادماه در مقایسه با سایر ماه‌ها کم‌تر بود. اما، STR در تیر در مقایسه با سایر ماه‌ها بیش‌تر و در مرداد در مقایسه با سایر ماه‌ها کم‌تر بود. شاخص دمایی-رطوبتی ارتباط منفی معنی‌داری با جنبایی پیش‌رونده اسپرم داشت. در خصوص ارتباط بین فراسنجه‌های جنبایی و سرعت جنبایی اسپرم، نتایج نشان داد که همبستگی مثبت معنی‌داری بین جنبایی کل با جنبایی پیش‌رونده و با VCL وجود داشت. جنبایی پیش‌رونده نیز دارای همبستگی مثبت با VCL و BCF بود. همبستگی معنی‌دار مثبت بین فراسنجه‌هایی سرعت جنبایی اسپرم با یکدیگر مشاهده شد. همبستگی مثبت بین فراسنجه VAP با فراسنجه‌های VCL، VSL و BCF مشاهده شد. همبستگی مثبت بین فراسنجه BCF با فراسنجه‌های VCL و VAP وجود داشت. نتیجه‌گیری: داده‌ها نشان می‌دهند که تنش گرمایی ملایم منجر به کاهش فراسنجه‌های جنبایی و فراسنجه‌های جنبایی سرعت اسپرم می‌شود. همبستگی منفی بین شاخص دمایی-رطوبتی با جنبایی پیش‌رونده اسپرم نشان‌دهنده اهمیت تنش گرمایی بر این فراسنجه مهم است. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی ارتباط بین شاخص دمایی-رطوبتی و فراسنجه‌های جنبایی اسپرم با قدرت باروری اسپرم با استفاده از مدل‌های رگرسیونی موردبررسی قرار گیرند.