از تجربه تا فهم: مطالعه پدیدارشناختی چالش‌های آموزش و یادگیری ریاضی از دیدگاه معلمان و دانش ‎آموزان

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران

2 . دانشجوی کارشناسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22080/eps.2025.29865.2365
چکیده

هدف: آموزش ریاضی چالش‌های قابل توجهی را به همراه دارد که تحت تأثیر عوامل شناختی، روان‌شناختی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. با وجود تلاش‌ها برای بهبود تدریس، موانع باقی مانده و نیاز به درک تجربیات افراد درگیر وجود دارد. این تحقیق به شناسایی و تحلیل موانع یادگیری ریاضی از طریق روایت‌های معلمان و دانش‌آموزان می‌پردازد. با بررسی نقل قول‌های شخصی، این مطالعه به دنبال افشای عواملی است مانند مسائل تربیتی، چالش‌های شناختی و تأثیرات اجتماعی-فرهنگی که فهم مؤثر ریاضی را مختل می‌کنند.روش‌شناسی: این مطالعه کیفی از رویکرد پدیدارشناختی استفاده می‌کند که بر روی معلمان و دانش‌آموزان با تجربه ریاضی از نقیاده و نوشنافیه تمرکز دارد. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، ۲۰ دانش‌آموز و ۱۹ معلم انتخاب شدند و مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند انجام شد. اعتبار مصاحبه‌ها توسط کارشناسان تأیید شد که منجر به اشباع داده‌ها گردید.نتایج: یافته‌ها نشان می‌دهد که موانع یادگیری ریاضی شامل ابعاد مختلفی است که بر کیفیت آموزش تأثیر می‌گذارد. دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی و متوسطه اول محتوای کتاب‌های درسی و جنبه‌های عاطفی را ذکر می‌کنند، در حالی که دانش‌آموزان مقاطع متوسطه دوم ویژگی‌های برنامه درسی و ارتباط معلم را به عنوان چالش‌های اصلیhighlight می‌کنند. معلمان متوسطه اول بر روی ساختار مفاهیم ریاضی تمرکز دارند، در حالی که معلمان متوسطه دوم بر عوامل عاطفی تأکید می‌کنند.نتیجه‌گیری‌ها و پیشنهادات: تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از معلمان و دانش‌آموزان موانع کلیدی یادگیری را شناسایی کرد که بر کیفیت آموزش ریاضی تأثیر می‌گذارد. پرداختن به این موانع برای بهبود نتایج یادگیری، موفقیت در آزمون‌های ورودی و چشم‌اندازهای شغلی آینده ضروری است و نیاز به تلاش‌های هماهنگ از جانب سیستم آموزشی، معلمان و دانش‌آموزان دارد.نوآوری و اصالت: رویکرد کیفی و انسان‌محور این مطالعه جنبه‌های کمتر کاوش شده چالش‌های یادگیری ریاضی را نمایان کرد و پیشنهاد می‌کند که درک موانع آموزشی به طور زمینه‌ای می‌تواند به راه‌حل‌های مؤثرتری منجر شود که با نیازهای دانش‌آموزان هم‌راستا باشد.