تحلیل روانکاوی دین در اشعار سیمین بهبهانی با تکیه بر نظریۀ اریک فروم
نویسندگان
1 استادیا ر زبان و ادبیات فارسی ، گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد رود هن ، دانشگاه آزاد اسلامی رودهن ، ایران
2 دانش آموخته دکتری زبان وادبیات فارسی، گروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
3 استادیار زبان وادبیات فارسی، گروه زبان وادبیات فارسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
doi
10.22111/jrm.2019.5533چکیده
رابطهی میان قرآن، دین و روانشناسی نوین یکی از مباحثی است که مورد توجه روانشناسان قرار گرفته است. اریک فروم نسبت به دین رویکرد مثبتی دارد. او پیشوایان دینی و روانکاوان را به مقابله با فساد روحی در جوامع صنعتی ترغیب میکند. از دیدگاه وی، دین سیستم فکری و عملی است که هیچ فرهنگی در گذشته و آینده نمیتواند بدون اتّکا به آن وجود داشته باشد. وی دین را به دو دستهی اقتدارگرا و انسانگرا تقسیم میکند. در مقابل دینگرایی در اشعار سیمین بهبهانی بسیار ساده و لطیف است. این نوع نگاه به شریعت از قرآن، سنتها و آداب و رسوم جامعهی وی نشأت گرفته است. هدف از این جستار، بررسی روانکاوی دین در اشعار سیمین بهبهانی بر اساس دیدگاه روانشناسی اریک فروم است و این که مسألهی دین با توجه به مؤلفههایی که در طبقهبندی ادیان فروم انجام شده است؛ در دین مبین اسلام با تکیه بر اشعار بهبهانی میتواند مطابقت داشته باشد. روش پژوهش در این مقاله، تحلیلی – توصیفی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مؤلفههای ادیان اقتدارگرا و انسانگرا با تکیه بر نظریهی فروم، در دین اسلام و شریعتگرایی بهبهانی بر اساس آیات قرآنی، روایات و احادیث قدسی دارای اشتراکها و اختلافهایی است.