مسئولیت اجتماعی نظام دانشگاهی، مفهوم مفقوده سیاستها و برنامههای آموزشی
نویسندگان
1 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران،، ایران
doi
10.22080/eps.2025.28408.2305چکیده
هدف: نظام دانشگاهی زمانی در جامعه موثر خواهند شد که در قبال مسائل اجتماعی احساس مسئولیت نمایند. در این راستا پژوهش حاضر با طراحی مدلی بر اساس شاخصها و ابعاد مسئولیت اجتماعی نظام دانشگاهی، وضعیت موجود و مطلوب آن را در سیاستها و برنامههای دانشگاهی مورد بررسی قرار داده است.روششناسی: روش پژوهش آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی، شاخصها و مؤلفههای مدل شناسایی و در بخش کمی، دادهها از 259 نفر اعضای هیات علمی با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای توسط پرسشنامه جمعآوری شدند. روایی ابزار با تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن از طریق آلفای کرانباخ و پایایی ترکیبی تأیید گردید. داده ها در بخش کیفی با تحلیل محتوای کیفی و در بخش کمی با تحلیل عاملی تاییدی مرحله دوم، آزمون تی زوجی و ویلکاکسون تحلیل شد.یافتهها: یافتههای حاصل از تحلیلهای کیفی و کمی منجر به شناسایی 50 شاخص و 7 مؤلفه از قبیل مسئولیت اخلاقی، زیستمحیطی، بشردوستانه، اقتصادی، شناختی، قانونی و آموزشیوپژوهشی در قالب یک مدل با برازش مناسب گردید. ارزیابی انجام شده نشان داد که بین وضعیت موجود و مطلوب آن فاصله زیادی وجود دارد.نتیجهگیری و پیشنهادها: نتایج حاکی از وضعیت نامطلوب دانشگاههای موردمطالعه درباره ایفای نقش مسئولیت اجتماعی است. پیشنهاد میشود ابعاد مسئولیت اجتماعی در سیاستگذاری و برنامهریزی نظامهای دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد.نوآوری و اصالت: مفهوم مسئولیت اجتماعی نظام دانشگاهی چندان مورد توجه پژوهشها، سیاستها و برنامههای آموزشی نیست و سابقا چنین مطالعهای در منطقه هدف صورت نگرفته است. لذا پژوهش درباره آن بعنوان پارادایم نوظهور برای جهتگیری پژوهشهای آتی مفید است.