فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به تغییرات شتابان بازار کار و نقش کلیدی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای ایران در تأمین نیروی انسانی مهارت‌محور، ضروری است ساختارها و فرایندهای آموزشی متناسب با تحولات فناورانه و تقاضاهای شغلی جدید بازنگری شوند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل بومی برنامه‌ریزی آموزشی کوتاه‌مدت انعطاف‌پذیر در سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای ایران انجام شده است تا با شناسایی و تبیین مؤلفه‌های کلیدی، الگویی منسجم و کارآمد برای واکنش سریع به نیازهای مهارتی ارائه دهد.روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) و طرح اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، با روش پدیدارشناسی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۸ خبره آموزش فنی و حرفه‌ای (گزینش‌شده به‌صورت هدفمند) داده‌ها گردآوری و با تحلیل پدیدارشناختی طبقه‌بندی شد. در بخش کمی، پژوهش به روش توصیفی–پیمایشی انجام و پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته میان ۲۵۱ مربی و کارشناس (انتخاب‌شده به روش تصادفی) توزیع گردید. روایی و پایایی ابزارها از طریق روش‌های معتبر تأیید شد و برازش مدل پیشنهادی با تحلیل عاملی و مدل‌سازی معادلات ساختاری سنجیده شد. این رویکرد آمیخته، درکی عمیق و امکان تعمیم نتایج را فراهم ساخت.یاقته ها: در بخش کیفی تحلیل مصاحبه‌هاشان داد که سه بعد ساختاری، فرایندی و اجرایی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر انعطاف‌پذیری برنامه‌ریزی آموزشی هستند. نتایج تحلیل عاملی نیز (با بارهای عاملی ۰.۷۲، ۰.۶۸ و ۰.۶۵) جایگاه کلیدی این سه بعد را تأیید کرد و شاخص‌های برازش مدل بیانگر اعتبار مطلوب الگوی پیشنهادی می باشد.همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی موفق این الگو مستلزم بازطراحی ساختارهای سازمانی، تقویت فرایندهای پایش و ارزشیابی و توسعه زیرساخت‌های اجرایی است.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: پژوهش حاضر نشان می‌دهد که سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، برای همگامی با تحولات فناوری و پاسخگویی به نیازهای بازار کار، ناگزیر است ساختارها و فرایندهای برنامه‌ریزی آموزشی خود را به‌صورت جامع بازطراحی کند. در این راستا، مدل پیشنهادی با ارائه چارچوبی عملیاتی، می‌تواند انعطاف‌پذیری و اثربخشی برنامه‌ریزی آموزشی را به‌طور چشمگیری ارتقا دهد.نوآوری و اصالت: پژوهش، علاوه بر ارائه مدل بومی مبتنی بر شرایط خاص ایران، معیارهای سنجش عملیاتی جدیدی را برای ارزیابی انعطاف‌پذیری معرفی کرده است. این دستاوردها، به غنای ادبیات علمی در حوزه برنامه‌ریزی آموزشی انعطاف‌پذیر کمک می‌کنند.