فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌تردید بررسی تطبیقی روایت‌های مختلف و مقایسه‌ی اجزای داستان‌های حماسی و بویژه مقایسه‌ی آن‌ها با منابع شفاهی و مردمی، می‌تواند به تحلیل‌های دقیق‌تری در شناخت ابعاد مختلف این داستان‌ها بیانجامد. یکی از داستان‌های حماسی ایران که با روایت‌های گوناگونی نقل شده، داستان پایان زندگی بهمن فرزند اسفندیار است. از آن‌جا که در این داستان برای نخستین بار یکی از قهرمانان منظومه‌های حماسی ایران در نبرد با اژدها کشته می‌شود؛ جست‌وجو در چگونگی و علل این امر بی‌سابقه و مهم، می‌تواند بسیاری از نکته‌های مبهم و تاریک را روشن کند. زیرا اژدهاکشی از دیرباز یکی از محوری‌ترین اصول پهلوانی و قهرمانی، در میان اقوام و ملل جهان بوده است. در مقاله‌ی حاضر برای فراهم آوردن زمینه‌ای مناسب برای تحلیل علل این پدیده، نخست  قهرمانان اژدهاکش درحماسه‌های ایرانی جست‌وجو شده و برحسب ویژگی‌های اساسی‌شان همچون برخورداری از فرّه، دسته‌بندی شده‌اند. سپس روایت‌های گوناگون مرگ بهمن که در منابع کتبی و شفاهی به ثبت رسیده استخراج و در سه دسته‌ی کلّی تقسیم‌بندی شده‌است. تحلیل دقیق‌تر مرگ بهمن در نبرد با اژدها و حضور آذربرزین نوه‌ی رستم در این آوردگاه با دو کارکرد متفاوت، نشان می‌دهد که علل احتمالی ابداع این سرانجام شوم و بی‌افتخار برای فرزند اسفندیار، چگونه و از کجا می‌تواند سرچشمه گرفته باشد.