نگاشت-نهاد آموزش عالی با رویکرد بینالمللی شدن در نظام علم و فناوری ایران (وضعیت موجود)
نویسندگان
1 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشآموخته دکتری برنامه ریزی توسعه آموزش عالی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22080/eps.2025.29174.2339چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل و نقشه راه و نگاشت-نهاد آموزش عالی با رویکرد بینالمللی شدن در نظام علم و فناوری ایران در وضعیت موجود انجام شده است.روششناسی: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر چگونگی به دستآوری اطلاعات از نوع مطالعه موردی است. مشارکتکنندگان شامل 15 نفر از صاحبنظران و استادان و پژوهشگران حوزه آموزش عالی میباشند که به روش هدفمند نمونهگیری و سپس بهصورت نیمه ساختاریافته مصاحبه شدهاند. دادهها به کمک نرمافزار MAXQDAv2020 کدگذاری شده است.یافتهها: یافتهها نشان داد که مهمترین نهادهای تأثیرگذار بر بینالمللیسازی آموزش عالی 5 دسته یعنی نهادهای سیاستگذار کلان ، نهادهای واسطه پیادهسازی سیاستها، نهادهای اجرایی ، نهادهای سیاستگذار اجرایی و نهادهای سیاستگذار میباشند. همچنین مهمترین کارکردهای این نهادها در جهت بینالمللیسازی آموزش عالی شامل کارکردهای سیاستگذاری، تنظیمگری، تسهیلگری، ارائهدهنده خدمات میباشد.نتیجهگیری و پیشنهادها: پژوهش نشان داد که نظام آموزش عالی ایران دارای ظرفیتهای بالقوه قابل توجهی برای بینالمللی شدن است؛ اما این ظرفیتها به دلیل پراکندگی وظایف، نبود هماهنگی نهادی، ضعف در تنظیمگری و کمتوجهی به نقش کلیدی دانشگاهها و ساختارهای علمی بینالمللی به فعلیت نرسیدهاند. همچنین مشخص شد که اقدامات صورت گرفته عمدتاً نمادین، محدود به امضای تفاهمنامه و برگزاری کنفرانس بوده و با الزامات یک دانشگاه بینالمللی فاصله دارد. طراحی نگاشت نهادی میتواند به عنوان ابزاری استراتژیک برای شناخت بازیگران، تعیین نقش آنها، رفع موازیکاری و ایجاد هماهنگی نهادی عمل کند و مسیر سیاستگذاری هدفمند و اثربخش را هموار سازد.نوآوری و اصالت: این مقاله با رویکردی نو تلاش دارد مهمترین نهادهای تاثیرگذار بر بین المللی سازی آموزش عالی ایران در وضعیت موجود را شناسایی و آنها را دسته بندی نماید.
