نقد فرانظریهای پسامدرن و فروپاشی ذهنیت توسعه
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر ایران.
doi
10.22126/ipes.2020.4813.1207چکیده
امروزه در مباحث نظری درباره توسعه و نوسازی گفته میشود با ورود به عصر «پساها» با وجود آنکه نوع نگاه و انتظار از توسعه و نوسازی دچار دگردیسی بنیادین شده است، اما هم چنان برخی کشورها و نهادها بر ناگزیری یک رویکرد تکخطی از پیشرفت و توسعه را همچنان مورد توجه دارند. با این همه در طول چند دهه اخیر به دلیل چرخش معرفتی و فرهنگی پسامدرن از دیدگاه فرا نظری، یک موقعیت پارادایمی ایجاد کرده است که عمده نظریههای علوم اجتماعی از جمله نظریههای توسعه مورد نقد جدی قرار گرفته و در بسامد این نقد از نظریههای جایگزین سخن به میان آمده است. مقاله حاضر در پاسخ به این پرسش نوشته شده است که ساخت شکنی معرفتی پسامدرن چه تأثیری بر ذهنیت توسعهای داشته است؟ فرضیهای که به سنجش گذاشته شده از این قرار است که به لحاظ گرایش فرا نظری ساخت شکنانه، ذهنیت توسعه متأثر از پارادایم مدرنیته فرو میپاشد. دستاورد نوشتار نشان میدهد در حالی که ذهنیت توسعه در تجدد با فرض وجود تاریخ، متن و فرهنگ واحد بود، اینک در موقعیت «پسا توسعه» جای خود را به روایتهای سیال و تکثیر نظریهها داده است. این مقاله رویکرد انتقادی فرا نظری داشته و به روش توصیفی-تحلیلی نوشته شده است.