معرفت شناسی مکتب فلسفی یوگاچاره
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ و تمدن اسلامی و ادیان دانشگاه پیام نور ایران
2 عضو هیأت علمی گروه معارف اسلامی دانشکده علوم انسانی -دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان
doi
10.22111/jrm.2019.4536چکیده
مکتب یوگاچاره، یکی از مکاتب فلسفی فرقه مهایانه بودائی است. این مکتب بر این باور است که فقط عالم ذهن اصالت و حقیقت دارد و عالم عین، صرفاً انعکاسی از عالم ذهن است و حقیقت ندارد، امّا انسانها به علت جهل و نادانی، عالم عین را حقیقی میپندارند، در حالی که آن بازتابی از مخزن آگاهی(آلیه ویجنیانه)است. از نظر این مکتب، چیز ثابتی در عالم عین وجود ندارد و در مخزن آگاهی صرفاً صفات و پدیدههای ناپایدار و گذران(دهرمهها) به طور متوالی و لحظهای در عالم عین موجود و دوباره ناپدید میشوند. از دیدگاه این مکتب،انسان باید از طریق اعمال یوگایی بر فراز همه جریانات و تموجات آگاهی و ذهن قرار گرفته و آن را متوقّف و خاموش سازد. بنابراین مکتب یوگاچاره تحلیلی فلسفی و نظری از مکتب عملی یوگا دارد.این مقاله به ریشهها و منابع فکری مکتب یوگاچاره در ساختار مکاتب بودایی میپردازد و قصد دارد نوعآوری این مکتب را در معرفتشناسی نسبت به سایر مکاتب بودایی نشان دهد و همینطور با روش تحلیلی و توصیفی روشن سازد که این مکتب از مکتب عملگرایانه یوگا در جهت بحثهای رهاییبخشی ذهن از اسارت رنجها چگونه بهرهبرداری کاربردی داشته است.