استخراج سیاست‌های توسعه توانمندی‌های فناورانه شرکت‌های اکتشاف و تولید ایرانی در حوزه ازدیاد برداشت نفت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران

2 عضو هیات علمی دانشکده مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران

3 عضو هیات علمی دانشکده مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22034/jstp.2020.12.3.1244
چکیده

علی‌رغم این‌که ایران جزو بزرگترین کشورهای دارنده ذخایر نفت و گاز جهان است، اما از منظر فناوری‌های بالادستی نفت، همواره دارای مشکلاتی بوده و شرکت‌های اکتشاف و تولید ایرانی جایگاه قابل ملاحظه‌ای به لحاظ سطح توانمندی فناورانه به خصوص در حوزه مهم ازدیاد برداشت نفت دنیا ندارند. در کنار عوامل متعدد در سطوح خرد و صنعت، سیاستگذاری مناسب و حمایت دولتی در سطح کلان اهمیت ویژه‌ای در توسعه توانمندی فناورانه شرکت‌های داخلی دارد. به این منظور، مقاله حاضر به استخراج و ارزیابی مهمترین سیاست‌های کلان برای توسعه فناورانه شرکت‌های اکتشاف و تولید در حوزه ازدیاد برداشت نفت پرداخته است. ابتدا با استفاده از روش تحلیل مضمون، سیاست‌های به‌کار گرفته شده و تجربیات موفق کشورهای دیگر با مرور جامع ادبیات استخراج شد، سپس با به‌کارگیری روش مدلسازی ساختاری تفسیری و بر اساس نظرات خبرگان اکتشاف و تولید ایران، این سیاست‌ها برای فعالیت‌های ازدیاد برداشت نفت صنعت نفت ویژه‌سازی شده و در قالب مدلی سطح‌بندی شده و روابط بین آن‌ها مشخص شد. تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه، مشوق‌های مالی برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه شرکت‌ها، ایجاد موسسات تحقیق و توسعه دولتی، ایجاد پیوند با شرکت‌های بین‌المللی و جذب و دانش فناورانه آن‌ها، سیاست جایگزینی واردات و حفاظت از بازار داخلی، و تجاری کردن نوآوری‌های شرکت‌ها و حمایت از آن‌ها از مهمترین سیاست‌های کلان استخراج‌شده از نتایج این پژوهش هستند.