ارائه الگوی بهبود کیفیت تعامل استاد و دانشجو در سامانه آموزش مجازی دانشگاه‌ها

نویسندگان

1 علوم تربیتی / دانشکده علوم انسانی / دانشگاه علم و فرهنگ /تهران/ایران

2 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

3 علوم تربیتی/ دانشکده علوم انسانی/دانشگاه علم و فرهنگ،/تهران / ایران

doi
10.22080/eps.2024.24160.2137
چکیده

هدف: وجود تعاملات و ارتباطات عمیق بین ذی­نفعان آموزش در دانشگاه­ها بیانگر جدی بودن آموزش و به‌­طور­کلی‌­تر توسعه‌­یافتگی رشته‌­های علمی است. از سوی دیگر ارتباط دانشجویان با استادان، خود یکی از عرصه‌­های بااهمیت و تأثیرگذار تعامل دانشگاهی است. هدف پژوهش حاضر، ارائۀ الگویی به منظور بهبود کیفیت تعامل استاد و دانشجو در سامانۀ آموزش مجازی دانشگاه‌­هاست.روش: این پژوهش از لحاظ رویکرد، کیفی از نوع تلخیصی و از نظر هدف، کاربردی و توسعه­‌ای است. جامعۀ پژوهش، تمامی مدرسین دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ بوده‌­اند؛ بدین صورت که با استفاده از روش نمونه­‌گیری هدفمند، 17 نفر از بین آنان انتخاب شدند. شیوۀ گردآوری اطلاعات، انجام مصاحبۀ نیمه‌­ساختاریافته و سپس کدگذاری اطلاعات به روش تحلیل مضمون تا اطمینان از دست­یابی به اشباع نظری داده‌­ها بوده است. به منظور اطمینان از پایایی و روایی پژوهش، دخالت ندادن دانسته‌­های پیشین مصاحبه­‌کنندگان، دقت در تحلیل و کدگذاری اطلاعات، کدگذاری مجدد و تأیید متن پیاده­‌شدۀ مصاحبه‌ها توسط مشارکت­‌کنندگان، انجام شده است.یافته­‌ها: عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت تعامل استاد و دانشجو در قالب 54 مضمون پایه، 10 مضمون پیش­‌سازمان­‌دهنده و 5 مضمون فراگیر شناسایی شده‌­اند؛ بدین صورت که این مضامین شامل مهارت­های آموزشی و فنی استاد، کیفیت ارتباط، کیفیت امکانات، بهبود نگرش و نظارت سیستم آموزشی است.نتایج: عامل "مهارت‌های آموزشی و فنی استاد"، مهم­ترین عامل در زمینۀ بهبود تعامل بین استاد و دانشجوست. عوامل "بهبود نگرش"، "کیفیت ارتباط"، "کیفیت امکانات" و "نظارت سیستم آموزشی" به ترتیب در رده‌­های بعدی اهمیت قرار گرفته‌­اند.نوآوری و اصالت: یافتن الگوی تعامل بین استاد و دانشجو در آموزش مجازی در سطح زیرنظام غیر دولتی نظام آموزش عالی کشور.