شناسایی موانع عدم تحقق برنامه‌ راهبردی دانشگاه و ارائه راهکارهای مناسب (مطالعه موردی دانشگاه تربیت مدرس)

نویسندگان

1 . دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22080/eps.2024.24613.2154
چکیده

هدف: برنامه‌ریزی راهبردی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نقش‌های مدیریتی، اهمیت روزافزونی را در سیستم‌های آموزشی به خود اختصاص داده است. به‌طوری‌که یکی از ابزارهای اصلی و عمدۀ در اختیار مدیران برای راهبری سازمان، برنامۀ راهبردی محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی موانع عدم تحقق برنامۀ راهبردی دانشگاه و ارائۀ راهکارهای مناسب می‌باشد.روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ رویکرد به صورت کیفی می‌باشد. مشارکت‌کنندگان پژوهش حاضر کارکنان و مدیران بخش برنامه‌ریزی راهبردی دانشگاه تربیت مدرس بودند که نمونۀ پژوهش به صورت هدفمند و با استفاده از سطح اشباع نظری تعداد 10 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش مصاحبۀ نیمه ساختاریافته بود. سؤالات این مصاحبه بر اساس مرور ادبیات تحقیق تهیه شد و به‌منظور مناسب‌بودن و کفایت توسط چند نفر از استادان و صاحب‌نظران مورد بررسی قرار گرفت. جهت اعتباریابی نتایج، از دلفی فازی بهره گرفته شد. به منظور تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری دومرحله‌ای استفاده شد.یافته‌ها: نتایج تجزیه‌و‌تحلیل یافته‌ها نشان داد که مقوله‌های» شرایط مالی نامساعد»، «ضعف منابع انسانی»، «ضعف فناوری و اطلاعات» و «ضعف مدیریتی» به‌عنوان موانعی که تحقق برنامۀ ‌راهبردی دانشگاه تربیت مدرس را با مشکل مواجه کرده‌اند شناسایی شدند و مقوله‌های «یادگیری سازمانی»، «مدیریت مالی توانمند»، «مدیریت فرآیندها»، «عملگرایی برنامه» و «توسعۀ فرهنگ سازمانی» به‌منزلۀ راهکارها شناسایی شدند.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: با توجه به اهمیت برنامه‌ریزی راهبردی در حوزۀ آموزش عالی، مسؤولین دانشگاه تربیت مدرس برای روبه‌رو شدن و مواجهه با چالش‌ها و موانع پیش رو، لازم است در ساختار و محتوای برنامۀ راهبردی خود تفکر مجدد کنند و پیچیدگی آن را دریابند. همچنین با توجه به موانع و راهکارهای حاصل شده از نتایج این تحقیق، این دانشگاه نیازمند بازتعریف و سازمان‌دهی جدیدی در نقش و مأموریت‌های خود در حوزۀ برنامه‌ریزی راهبردی می‌باشد.نوآوری و اصالت: شناسایی موانع بازدارنده که منجر به عدم تحقق برنامۀ راهبردی دانشگاه می‌شوند و ارائۀ راهکارهای اثربخش و عوامل تسهیل‌کننده برای تحقق برنامۀ راهبردی مطلوب‌تر برای اولین بار در دانشگاه.