واکاوی هویتی شخص بدون ریش در نقش برجسته های اردشیر اول ساسانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.ا
2 دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانش آموخته دکتری باستان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/jarcs.2021.270894.142650چکیده
در چهار نقش برجستهی اردشیر بابکان در فیروزآباد، نقش رستم و نقش رجب و در پشت سر شاه، شخصی با صورت اصلاحکرده نمایش داده شده است. در مورد هویت این شخص نظرات مختلفی ارائه گردیده که با عناوین مختلفی چون خواجهی مگسپران، خدمتکار یا محافظ شاه از او یاد شده است. مقایسهی این نوع شمایلنگاری با آنچه که از نمونههای مشابه پیش از حکومت ساسانی در ایران زمان هخامنشی و آشور بر جای مانده نشان میدهد که تراشیدن ریش یکی از سنتهای رایج در میان روحانیون بلند پایه بوده که به احتمال در ادوار بعد خصوصاً دورهی ساسانی نیز تداوم داشته است. علاوه بر این، بر اساس بررسی برخی نشانههای موجود و تحلیل روایتهای تاریخی، احتمال تعلق نقش شخص مذکور به فردی غیر از خانوادهی سلطنتی وجود دارد.