فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناختی تازه از مسعودبک بخارایی از دریچه­ی اشعار و آثار او   دکتر نجف جوکار* دانشگاه شیراز   چکیده احمد بن محمد نخشبی بخارایی دهلوی ملقب به مسعودبک، از سخن‌وران پارسی زبان سده‌های هشتم و نهم هجری است که پس از گرایش به تصوف و عرفان و روی آوردن به طریقه­ی چشتیه، نوشته‌ها و سروده‌های پرمغزی به یادگار گذاشته است. به رغم شهرت وی در خارج از ایران به ویژه در هند و پاکستان، چهره‌ی وی در کشور ما چندان شناخته نیست. آثار و اندیشه­ی عرفانی مسعودبک، بازتاب نگرش‌های بزرگانی چون عین القضاه همدانی، عطار، سعدی و دیگر عارفان و سخنوران ایرانی است. در این نوشتار، کوشش شده است که روایت‌های گاه تناقض‌آمیز تذکره‌ها درباره­ی زندگی و آثار مسعودبک با هم سنجیده شود و با تکیه بر آثار و اشعار وی از جمله مرآت‌العارفین و دیوان شعرش، تصویری روشن‌تر از سوانح زندگی نویسنده و آثار و اندیشه­ی او نشان داده شود؛ برای نمونه، در این جستار، درباره‌ی اسم، لقب و نسبت وی و نیز چند و چون حکمرانی او در ماوراء‌النهر و سرانجام ترک تعلقات دنیوی و پیوستنش به چشتیان دهلی، سخن رفته است.       *  استاد بخش زبان و ادبیات فارسی n.jowkar@yahoo.com تاریخ دریافت مقاله: 14/1/90                 تاریخ پذیرش مقاله: 12/4/90