ارزیابی عصاره و اسانس زعفران و تیمار سالیسیلیک اسید بر جوانهزنی و مراحل ابتدایی رشد فستوکای بلند (Scherb. Festuca arundinacea) تحت تنش کلرید سدیم
نویسندگان
1 دانشجو سابق کارشناسی ارشد و استادیار دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد
2 دانشجو سابق کارشناسی ارشد و استادیار دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد
3 استادیار مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه شاهد
doi
10.22070/hpn.2023.16276.1173چکیده
هر ساله بخش زیادی از گلبرگهای گلهای زعفران در ایران بلااستفاده رها میشوند، میتوان از آبگیری این گلبرگها به عنوان محرک جوانهزنی و مکمل رشد گیاهان استفاده نمود .در واقع عصاره و اسانس گلبرگهای گل زعفران دارای مقادیری سافرانال[1] است و تحقیقات نشان داده است که ساختار شیمیایی مشابهی با بتا-سایکلوسیترال[2] دارد. بتا-سایکلوسیترال ترکیبی با ارزش برای بهبود قدرت گیاهان به ویژه در شرایط سخت محیطی میباشد. در آزمایش اول، پیش تیمار سالیسیلیک اسید در 3 سطح (صفر، mM 1/0 و mM 5/0) آب گلبرگ زعفران، اسانس کلاله زعفران و عصاره آبی کلاله زعفران هر یک با غلظت μL/mL 50 و سه غلظت کلرید سدیم (صفر، mg/L3000 و mg/L 6000) در یک آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملاٌ تصادفی در 3 تکرار بررسی شد. سالیسیلیک اسید mM 1/0، درصد جوانه زنی را 2/17 درصد در شرایط تنش شوری mg/L 3000 بهبود بخشید. طول ساقهچه (%67) و وزن ریشهچه (%60) با غلظت 50 میکرو لیتر در میلیلیترآب گلبرگ زعفران در شرایط تنش شوری نسبت به شاهد افزایش یافت. مناسبترین سطح سالیسیلیک اسید برای بهبود شاخص جوانهزنی تحت تنش کلرید سدیم پیش تیمار با غلظت mM 1/0 بود. در آزمایش دوم پس از استقرار گیاهچهها تاثیر تیمارهای آب گلبرگ زعفران با سه غلظت شاهد، μL/100mL 250 و μL/100mL 500 و اسانس کلاله زعفران با سه غلظت صفر، μL/100mL 40 و μL/100mL 125 تحت تنشهای شوری صفر، mg/L 3000 و mg/L 6000 روی گیاهچههای فستوکای بلند مورد ارزیابی قرار گرفت. افزایش غلظت کلرید سدیم باعث افزایش مقدار پراکسید هیدروژن و فعالیت آنزیم پراکسیداز و کاتالاز شد. استفاده از تیمار اسانس کلاله زعفران با غلظت μL/100mL 40 باعث کاهش معنیدار میزان پراکسید هیدروژن و افزایش معنی دار فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز شد. استفاده از اسانس کلاله و آب گلبرگ زعفران در زمان یا غلظت بالاتر باعث افزایش فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدانی، بهبود استقرار و پاسخ گیاه به تنشهای محیطی مانند تنش کلرید سدیم خواهد شد.