راهکارهای افزایش نقش زنان در توسعه فناوریهای دیجیتال
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران
2 دانشجوی کارشناسیارشد جامعهشناسی، دانشگاه شاهد، تهران
doi
10.22034/jstp.2020.12.2.1217چکیده
در طول تاریخ، زنان یکی از گروههایی بودهاند که در حاشیه قرار گرفتهاند و این پدیده در حوزه علوم و حرفههای مرتبط با فناوریهای دیجیتال نیز قابل مشاهده است. گرایش به مطالعات جنسیت در علم و فناوری، در پاسخ نیاز به ضرورت حضور زنان به عنوان نیمی از افراد جامعه در عرصه علم و فناوری پدید آمده است. فناوریهای دیجیتال یکی از عوامل تأثیرگذار در شکلگیری جوامع در آینده خواهند بود و لذا مشارکت فعالانه زنان در فرآیند تولید این فناوریها میتواند آنها را از نادیده گرفتن ارزشهای زنانهنگر دور نگه دارد. در این مقاله تلاش شده زمینه نقش زنان در توسعه این فناوریها بررسی شود. این مقاله، مطالعهای راهبردی بوده که به روش کتابخانهای انجام شده است. با فیشبرداری از منابع متعدد سعی بر این بوده که با تکیه بر رهیافت فیلسوفان فمینسیت تفاوتگرا و انتخاب مدل طراحی حساس به ارزش در تولید فناوریهای دیجیتال، ابتدا به آسیبهایی که در اثر عدم حضور زنان در این فرآیند به وجود آمده اشاره و سپس راهکارهایی برای ایجاد توازن جنسیتی در این فرآیند پیشنهاد شود. مطالعه نشان داده که در صورت پیگیری این سیاستهای کلان و راهکارهای پیشنهادی سیاستگذاران، طراحان و کاربران فناوریهای دیجیتال، زنان میتوانند جایگاه اثرگذاری در توسعه فناوریهای دیجیتال پیدا کنند و در نتیجه، فناوریهایی که تولید میشوند نیز سوگیری کمتری علیه زنان داشته باشند و عادلانهتر خواهند بود. کلیدواژهها: