تجربۀ کنشگری سیاسی در اعتراض های معیشت پایه؛ مطالعۀ تطبیقی کمپین های مجازی و غیرمجازی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران

2 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22034/scm.2024.436891.1721
چکیده

اعتراض‌های معیشت‌پایه از جمله اعتراضاتی است که در میان گروه‌های مختلف جامعه از قبیل معلمان وکارگران قابل مشاهده است. پیگیری چنین اعتراضاتی عموما در فضای غیرمجازی و فضای مجازی امکان‌پذیر بوده و هدف از این پژوهش نیز شناخت تجربۀ کنشگری سیاسی در اعتراض‌های معیشت‌پایه در بستر غیرمجازی و مجازی ‌است. برای ترسیم پیوند میان این دو فضا، رویکردهای مربوط به دیالکتیک ذهن و عین، حوزۀ عمومی و مفهوم اعتراض مدنظر قرار گرفت. به منظور بررسی مسئله، از روش نظریۀ داده‌بنیاد استفاده شد و یافته‌های پژوهش نیز ابتدا از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با هفده نفر از معلمان و سیزده نفر از کارگران کشت و صنعت هفت‌تپه و صنعت نفت وگاز پارس جنوبی گردآوری شد. براساس یافته‌های این پژوهش مفهوم "برهمکنش اعتراضی" در جایگاه پدیدۀ محوری قرار گرفت؛ در قدم بعدی مقولات مربوط به زمینه، شرایط علّی، شرایط مداخله‌گر، استراتژی و پیامدها برحسب پیوند فضای مجازی و غیرمجازی ترسیم شد. به طور کلی، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در میان اعتراض‌های معیشت‌پایه از منظر کنشگران، اعتراضاتی که به صورت توأمان در فضای غیرمجازی و فضای مجازی پیگیری شد نتیجۀ مطلوب کنشگران را به دنبال داشته‌است.