کاربرد روش برنامه‎ریزی ریاضی مثبت به منظور تخصیص آب در بخش کشاورزی (مطالعه موردی: زیربخش زراعت دشت سرخس)

نویسندگان
doi
10.30490/aead.2016.59015
چکیده

اقتصاد‌دانان به منظور بهبود تخصیص نهاده آب، عموماً سیاست قیمت‌گذاری را پیشنهاد می‌کنند که به دلیل نگرانی‌های اقتصاد‌ی، فرهنگی و سیاسی چندان مورد استقبال مسئولان دولتی قرار نمی گیرد. در این تحقیق به این سؤال پاسخ داده می‌شود که به منظور بهبود تخصیص نهاده آب، چه سیاست‏هایی را می‌توان به جای سیاست قیمت‌گذاری آب در شرایط فعلی به‏کار برد. در این راستا از مدل برنامه‌ریزی ریاضی مثبت (PMP) به منظور کالیبراسیون مدل و تحلیل آثار سیاست‌های پیشنهادی در دشت سرخس (استان خراسان رضوی) استفاده شد. مقایسه آثار سیاست افزایش قیمت نهاده آب با دو سیاست مالیات بر نهاده‌ ( کاهش یارانه نهاده) و مالیات بر (کاهش حمایت از) محصول نشان داد که هرچند اثر سیاست‌های پیشنهادی بر درآمد، تقاضای آب و الگوی کشت بهره‌برداران نماینده متفاوت است ولی دو سیاست مالیات بر نهاده و محصول در نرخ‌های معینی می‌توانند به عنوان جایگزین سیاست قیمت‌گذاری آب به‏کار روند و سیاست مالیات بر محصولات دارای نیاز آبی بالا در مقایسه با سیاست مالیات بر نهاده‌های کود و سموم شیمیایی، در این زمینه نتایج مطلوب‌تری را به‏دست می‌دهد. طبقه‏بندی: JEL Q12, Q15, Q18, Q28