تأثیر باکتری‌های شور و قلیاپسند بر رشد رویشی و غلظت برخی عناصر غذایی در دانهال‌های پسته

نویسندگان

1 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی – باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

2 مربی پژوهشی، پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران

3 محقق، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

4 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی – باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

5 کارشناس فیزیولوژی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

doi
10.22070/hpn.2024.18329.1187
چکیده

راهکارهای افزایش تحمل به شوری در کاشت پسته از اهمیت زیادی برخوردار است. در این پژوهش اثر دو سویه باکتری شورقلیاپسند بومی (ویرجی­باسیلیوس­ماریسمورتی و آلکالی­باسیلیوس­هالوآلکالوفیلوس) درچهارسطح (هر یک به تنهایی، مصرف توام دو سویه و شاهد)، همراه با سه سطح شوری آب آبیاری (8، 12 و 16 دسی­زیمنس­برمتر) بر رشد رویشی و غلظت برخی عناصرغذایی دانهال­های پسته دو رقم اکبری و دانشمندی، به صورت آزمایش کرت­های دو بار خرد شده در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار (هر تکرار شامل دو دانهال)، در شرایط باغ ایستگاه تحقیقات پسته فیض­آباد (1400-1401) بررسی شد. صفات مورد بررسی شامل طول و قطر ساقه، تعداد و سطح­­ برگ، شاخص کلروفیل و غلظت عناصر فسفر، پتاسیم، کلسیم، سدیم، کلر، روی و بور بود. نتایج نشان داد که اثرات شوری، رقم و باکتری بر صفات طول و قطر ساقه، تعداد برگ، سطح برگ و عناصر کلسیم و سدیم در سطح یک درصد معنی­دار بودند. تاثیر رقم بیش­تر بر صفات رویشی، و نوع باکتری بیش­تر بر غلظت عناصرغذایی معنی­دار بود. رقم اکبری در تمامی صفات رویشی و غلظت کلسیم به استثنای شاخص کلروفیل، نسبت­به رقم دانشمندی برتری نشان داد. روند شاخص کلروفیل عکس سطح برگ بود؛ و با افزایش شوری افزایش یافت. سویه باکتری ویرجی­باسیلیوس­ماریسمورتی موجب افزایش صفات رویشی شامل طول و قطر ساقه؛ سطح برگ و غلظت کلسیم به­ترتیب به میزان 6، 5 ، 17/0 و 2/0 درصد نسبت به شاهد گردید. باکتری آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس موجب کاهش غلظت یون‌های سدیم و کلر به­ترتیب به­میزان 5/18 و 8/12 درصد نسبت به شاهد شد. تیمار مخلوط باکتری­های ویرجی­باسیلیوس ماریسمورتی و آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس موجب افزایش شاخص کلروفیل (6/0درصد)، کم­ترین کاهش در تعداد برگ‌های ریزشی (7/5 درصد) و افزایش غلظت عناصر کم­مصرف روی (1/2 درصد) و بور (5/1 درصد) نسبت به شاهد شد. در مجموع، استفاده از باکتری فَرین­دوست ویرجی­­باسیلیوس ماریسمورتی با هدف افزایش شاخص­های رشدی از جمله قطر دانهال در سال­های ابتدایی رشد جهت پیوندزنی و رسیدن به باردهی اقتصادی سریع­تر و آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس برای بهبود وضعیت عناصرغذایی در پسته در شرایط شوری و سدیم زیاد توصیه می­گردد.