تأثیر باکتریهای شور و قلیاپسند بر رشد رویشی و غلظت برخی عناصر غذایی در دانهالهای پسته
نویسندگان
1 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی – باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
2 مربی پژوهشی، پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران
3 محقق، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
4 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی – باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
5 کارشناس فیزیولوژی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
doi
10.22070/hpn.2024.18329.1187چکیده
راهکارهای افزایش تحمل به شوری در کاشت پسته از اهمیت زیادی برخوردار است. در این پژوهش اثر دو سویه باکتری شورقلیاپسند بومی (ویرجیباسیلیوسماریسمورتی و آلکالیباسیلیوسهالوآلکالوفیلوس) درچهارسطح (هر یک به تنهایی، مصرف توام دو سویه و شاهد)، همراه با سه سطح شوری آب آبیاری (8، 12 و 16 دسیزیمنسبرمتر) بر رشد رویشی و غلظت برخی عناصرغذایی دانهالهای پسته دو رقم اکبری و دانشمندی، به صورت آزمایش کرتهای دو بار خرد شده در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار (هر تکرار شامل دو دانهال)، در شرایط باغ ایستگاه تحقیقات پسته فیضآباد (1400-1401) بررسی شد. صفات مورد بررسی شامل طول و قطر ساقه، تعداد و سطح برگ، شاخص کلروفیل و غلظت عناصر فسفر، پتاسیم، کلسیم، سدیم، کلر، روی و بور بود. نتایج نشان داد که اثرات شوری، رقم و باکتری بر صفات طول و قطر ساقه، تعداد برگ، سطح برگ و عناصر کلسیم و سدیم در سطح یک درصد معنیدار بودند. تاثیر رقم بیشتر بر صفات رویشی، و نوع باکتری بیشتر بر غلظت عناصرغذایی معنیدار بود. رقم اکبری در تمامی صفات رویشی و غلظت کلسیم به استثنای شاخص کلروفیل، نسبتبه رقم دانشمندی برتری نشان داد. روند شاخص کلروفیل عکس سطح برگ بود؛ و با افزایش شوری افزایش یافت. سویه باکتری ویرجیباسیلیوسماریسمورتی موجب افزایش صفات رویشی شامل طول و قطر ساقه؛ سطح برگ و غلظت کلسیم بهترتیب به میزان 6، 5 ، 17/0 و 2/0 درصد نسبت به شاهد گردید. باکتری آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس موجب کاهش غلظت یونهای سدیم و کلر بهترتیب بهمیزان 5/18 و 8/12 درصد نسبت به شاهد شد. تیمار مخلوط باکتریهای ویرجیباسیلیوس ماریسمورتی و آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس موجب افزایش شاخص کلروفیل (6/0درصد)، کمترین کاهش در تعداد برگهای ریزشی (7/5 درصد) و افزایش غلظت عناصر کممصرف روی (1/2 درصد) و بور (5/1 درصد) نسبت به شاهد شد. در مجموع، استفاده از باکتری فَریندوست ویرجیباسیلیوس ماریسمورتی با هدف افزایش شاخصهای رشدی از جمله قطر دانهال در سالهای ابتدایی رشد جهت پیوندزنی و رسیدن به باردهی اقتصادی سریعتر و آلکالی باسیلیوس هالوآلکالوفیلوس برای بهبود وضعیت عناصرغذایی در پسته در شرایط شوری و سدیم زیاد توصیه میگردد.