بازتاب حکمت ایرانی در آثار سعدی

نویسندگان

1 دانشگاه رازی کرمانشاه

doi
10.22099/jba.2012.271
چکیده

بازتاب حکمت ایرانی در آثار سعدی دکتر وحید سبزیان‌پور*دانشگاه رازی کرمانشاه چکیده این نوشتار تکمله­ای است بر مقاله­ای با عنوان «تأثیر پندهای انوشروان و بزرگمهر بر گلستان سعدی» که در مجله دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم به چاپ رسید. همان‌طور که از نام مقاله برمی‌آید، هدف، نشان دادن تأثیر پندهای منسوب به انوشروان و بزرگمهر در گلستان سعدی است. بر خلاف مقاله‌ی مذکور که دامنه‌ی کار به گلستان سعدی و انوشروان و بزرگمهر محدود شده بود، در این مقاله چند شاهد جدید از دیگر آثار سعدی یافته­ایم که سرچشمه­های آن‌ها را در حکمت‌های ایرانیان باستان، پیدا کرده­ایم.  به علاوه، برای هر مضمون، سعی کرده­­ایم مضامینی مشترک از ادب فارسی و عربی ارائه کنیم و با نگاهی به شرح و تحلیل متون ادب فارسی، نشان دهیم که جای این نوع پژوهش­های تطبیقی و جست‌وجوی سرچشمه­های فکری ادیبان و گویندگان فارسی‌زبان در تحقیقات ادبی ما خالی است و با توجه به این‌که منابع قدیم عربی پر از اخبار ایرانیان باستان است بنا به قول «خوشتر آن باشد که سر دلبران / گفته آید در حدیث دیگران»، لازم است تجدید نظر کلی نسبت به این موضوع صورت گیرد. نقد و بررسی دیدگاه­های حسین‌علی محفوظ از دیگر مقاصدی است که در این مقاله به دنبال آن هستیم؛ زیرا نویسنده‌ی مذکور  بی­توجه به پیشینه‌ی افکار ایرانی سعدی، بسیاری از مضامین حکمی او را برگرفته از ادب عربی دانسته و متأسفانه این شیوه، کم و بیش، در شرح و تحلیل آثار ادبی پس از او، به شکل ناخواسته پیروی شده است.   *  دانشیار زبان و ادبیات عربی wsabzianpoor@yahoo.comتاریخ دریافت مقاله:  27/6/89                تاریخ پذیرش مقاله: 4/3/90