شناسایی عوامل تأثیرگذار بر آینده سیاستهای پژوهشی دانشگاهها: مطالعه موردی هفت دانشگاه جامع کشور
نویسندگان
1 عضو هیأتعلمی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان و دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
2 استادیار گروه آموزشی علم اطلاعات و دانششناسی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه آموزشی علم اطلاعات و دانششناسی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
4 دانشیار گروه آموزشی علم اطلاعات و دانششناسی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
doi
jstp.2020.11.4.1050چکیده
هدف پژوهش حاضر، شناسایی مهمترین عوامل مؤثر بر آینده پژوهش در هفت دانشگاه جامع کشور شامل دانشگاههای تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی، تبریز، فردوسی مشهد، اصفهان و شیراز بوده است. پژوهش با رویکرد آیندهپژوهی و روش تحلیل اثرات متقابل، پویش محیطی و مصاحبه با گروه متخصصان در یک بازه زمانی سهماهه (از 15 اردیبهشت تا 15 مرداد 1398) انجام شده است. در مرحله نخست 33 عامل مؤثر شناسایی شدند که بر اساس نظرات متخصصان، 24 عامل در قالب ماتریس اثرات متقابل مجدداً به متخصصان جهت وزندهی و تعیین میزان اهمیت ارسال شد. نتایج تحلیل نرمافزار MicMac بیانگر ناپایداری سیستم حاکم بر پژوهش کشور است چرا که بیشتر عوامل، حول محور قطری صفحه پراکندهاند. از مجموع پنج نوع عوامل قابل تشخیص در صفحه تأثیرگذاری و تأثیرپذیری تنها دو دسته عامل دووجهی و مستقل شناسایی شدهاند. سه مورد ناهمخوانی اسناد بالادستی با توانمندی پژوهشی دانشگاهها، محدودیت مالی دولت و ضروری ندانستن پژوهش، جزو عوامل مستقل و 21 عامل علوم میانرشتهای، همکاری بینالمللی، همکاری دانشگاه و صنعت، رویکرد دولتها به پژوهش، مدیریت دانش، باور به سودمندی پژوهش، زیرساختهای پژوهش، نگرش مدیران، فرهنگسازی، رفاه اقتصادی، رویکردهای نهادهای غیردولتی، وضعیت شبکههای پژوهشی، نقش فناوریها، نیازهای پژوهشی صنایع به دانشگاهها، آئیننامه ارتقاء و جذب اساتید، اقدامات اسناد بالادستی، تصویر کلی پژوهش در جهان، تصویر ذهنی صنعت از کارآمدی دانشگاه، اثرپذیری از پژوهش بینالمللی، تصویر ذهنی دانشگاه از استقبال صنعت و همچنین قوانین پژوهشی دانشگاهها جزو عوامل دووجهی هستند.