بهبود خصوصیات کمّی و کیفی گشنیز با استفاده از باکتری بومی حل‌کننده روی و سولفات روی در شرایط گلخانه‌ای

نویسندگان

1 پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه علوم باغبانی گرایش گیاهان دارویی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22070/hpn.2021.13506.1116
چکیده

اغلب کشاورزان به منظور افزایش محصول، از کودهای شیمیایی استفاده می‌کنند که این کود‌ها علاوه بر نقش مثبت بر رشد گیاه باعث آسیب به خاک و محیط زیست می‌شوند. امروزه جهت جلوگیری از این آلودگی‌ها و افزایش راندمان تولید محصولات کشاورزی مخصوصا گیاهان دارویی، استفاده از کودهای زیستی و بیولوژیکی به عنوان روش جایگزین مناسب برای کود‌های شیمیایی معرفی شدند. گیاه گشنیز (Coriandrum sativum L.) با توجه به ترکیبات دارویی موجود در آن از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین مطالعه حاضر به صورت دو آزمایش مجزا انجام گردید: آزمایش اول، ارزیابی روش‌های مختلف تلقیح با باکتری حل‌کننده عنصر روی (Burkholderia cepacia) که در سه سطح شامل بدون تلقیح (شاهد)، بذرمال و خاک مصرف بودند. در آزمایش دوم نیز تأثیر تیمار‌های مختلف کود سولفات روی به دو صورت محلول‌پاشی و خاک مصرف به همراه حضور و عدم حضور باکتری بر برخی صفات جوانه‌زنی، رویشی و فیتوشیمیایی گیاه گشنیز مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج آزمایش اول نشان داد که تلقیح با باکتری موجب افزایش معنی‌دار صفات جوانه‌زنی، صفات رویشی و رنگدانه‌های فتوسنتزی (72/3-116 درصد در تیمار بذرمال و 10/3-123 درصد در تیمار خاک مصرف بسته به نوع صفت) نسبت به شرایط عدم تلقیح شد و بین روش‌های تلقیح اختلاف آماری معنی‌داری وجود نداشت. همچنین، از میان تیمارهای سولفات روی مورد مطالعه در آزمایش دوم می‌توان تیمار محلول‌پاشی 3 گرم در لیتر و خاک مصرف 5 میلی‌گرم در کیلوگرم را به عنوان بهترین تیمارهای برای افزایش کمیّت و کیفیت گیاه دارویی گشنیز پیشنهاد نمود.