شناسایی ‌ژن‌های‌ مرتبط با صفت نرخ زایش در نژادهای چندقلوزا با استفاده از مطالعات ارتباطی کل ژنوم GWAS

نویسندگان

1 گروه علوم دامی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22069/ejrr.2024.22727.1973
چکیده

سابقه و هدف: هدف این تحقیق بررسی ژنتیکی و شناسایی ژن‌های مرتبط با صفت نرخ زایش در گوسفندان به منظور استفاده در برنامه‌های به نژادی است. صفت نرخ زایش یکی از صفات اقتصادی مهم در صنعت پرورش گوسفند محسوب می‌شود که در سال‌های اخیر توجه متخصصین اصلاح نژاد را به خود جلب کرده است. شناسایی ژن‌ها، چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی (SNPs) و مسیرهای مرتبط با صفت نرخ زایش می‌تواند به برنامه‌ریزی بلندمدت برای انتخاب در گوسفند کمک کند.مواد و روش‌ها: در این مطالعه، 12 نژاد گوسفند که به 3 گروه بر اساس نرخ زایش شامل نژادهای با نرخ زایش بالا (52/2) Finnsheep، SantaInes و BlackHeadedMountain و 5 نژاد با نرخ زایش متوسط (96/1) BarbadosBlackBelly، ChineseMerino، Sakiz، ScottishBlackface، ScottishBlackface و ValaisBlacknoseSheep و 4 نژاد با نرخ زایش پایین (17/1) CyprusFatTail، Karakas، Moghani و RedMaasai) تقسیم شدند، مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌های مورد استفاده در این پژوهش ژنوتیپ‌های حاصل از SNPChip50K متعلق به پروژه HapMap بودند. در این تحقیق از تحلیل ارتباط ژنومی گسترده (GWAS) و مدل‌های آماری مختلط برای شناسایی ارتباطات بین‌SNPها و صفت نرخ زایش استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از برنامه PLINK 1.9 و بسته‌های نرم افزاری در محیط R انجام شد. برای شناسایی ژن‌های معنی‌دار و مسیرهای زیستی ژن‌های شناسایی شده، از سرور DAVID نسخه6.8 استفاده شد.یافته‌ها: با مطالعه ارتباط گسترده ژنوم در نژادهای مورد نظر، مجموعه‌ای از ژن‌ها شناسایی شدند که با صفات تولید مثلی و نرخ زایش مرتبط بودند. از جمله این ژن‌ها می‌توان به GTF2A1، PHACTR1، KHDRBS3، SCMH1، FOXP1، ELMO1، KCNN3، BEST3، METTL14، PRDM2، EFNA5 اشاره کرد. این ژن‌ها به عنوان کاندیداهای مهمی شناسایی شدند که ممکن است ساختار ژنتیکی نرخ زایش را تنظیم کنند. نتیجه‌گیری: این مطالعه اهمیت شناسایی ژن‌های مرتبط با صفت نرخ زایش را برای باروری و تولید مثل گوسفند برجسته می‌کند. همچنین، ژن‌های کاندید مرتبط با این صفت معرفی شده‌اند که باید در تعیین اثرات ژن بر چندقلوزایی و باروری بیشتر مورد بررسی قرار گیرند. از این بین ژن‌های ATG5،NCKAP1L ، CERK،AGPS ،DCK ،EPHA7 ،DOCK5 ،FOXN2 ،CERK ،SOX6 ، PIGN و ONECUT2 برای اولین بار به عنوان ژن‌های موثر در نرخ زایش گوسفند معرفی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که این ژن‌ها با صفات چندقلوزایی مرتبط هستند و مسیرهای مهمی روی چندقلوزایی و تخمگذاری دارند. با وجود حجم داده‌های محدود در مطالعه کنونی، این نتایج به ما کمک می‌کند تا اساس ژنتیکی صفات نرخ زایش و صفات تولید مثل را درک کنیم و می‌تواند در برنامه‌های بهبود پرورش گوسفندان مورد استفاده قرار گیرد.