ارزیابی ملاط‌های پایه آهکی در حفاظت از بقایای معماریِ حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد باستان‌سنجی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 استادیار گروه مرمت آثار تاریخی و باستان سنجی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
10.22059/jarcs.2020.271630.142655
چکیده

مرمت بقایای معماری بعد از کاوش­های­ باستان­شناسی از مسائل مهم موردتوجه باستان­شناسان و مرمتگران آثار تاریخی است، مواجهه آثار کاوش شده و از زیر خاک بیرون آمده با شرایط خرد اقلیم جدید ( که دارای نوسانات رطوبتی و برودتی متفاوتی از قبل است) موجب تغییر تعادل  مصالح معماری و تخریب زودرس آن می‌گردد، این امر به­ویژه در شمال و شمال غربی کشور باعث تسریع فرآیند تخریب آن‌ها می­گردد. ازجمله روش­های کاهش فرآیند تخریب ایزوله سازی بقایای معماری با ملاط‌­های سازگار باشد. در این تحقیق برای بهینه­سازی ملاط‌های پایه آهکی از پوزولان­های طبیعی شامل: خاکسترهای پوسته برنج، فضولات حیوانی ­و چوب استفاده گردید و از ترکیب این مواد با خمیر آهک 6 رده­ ملاط‌های آهک -پوزولانی تهیه شد. در ادامه باهدف تعیین نمونه منتخب از لحاظ دوام و استقامت در مقابل چرخه­های طبیعی، از آزمون­های پیرسازی تسریعی(شامل چرخه‌های تر و خشک شدن، حمله نمک­ها و چرخه­های مبنی بر انجماد و یخ گشایی) و مقایسه خواص فیزیکی(چگالی، جذب آب ، تخلخل) برای کلیه رده­های ملاط استفاده گردید. نتایج نشان داد ملاط­های دارای پوزولان خاکستر فضولات حیوانی در مقابل چرخه­های پیرسازی و سایر آزمایش‌های فیزیکی مقاومت بهتری دارند؛ درنهایت با آنالیزهای XRD و XRF عناصر تشکیل‌دهنده پوزولان­ها و فازهای تشکیل‌شده در ملاط منتخب مشخص گردید.