بررسی تأثیر بیوچار و سرکه چوب بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی گل جعفری آفریقایی تحت شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 گروه علوم گیاهی. دانشکده کشاورزی مشگین شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

6 گروه علوم گیاهی. گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگین شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22070/hpn.2023.15912.1168
چکیده

افزودن ترکیبات آلی ارزان قیمت و قابل دسترس به خاک برای رفع اثرات تنش­ها توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. در این پژوهش اثرات  بیوچار صفر، 5 و 10 گرم در هر گلدان (معادل صفر، 5 و 10 تن در هکتار) و سرکه چوپ به مقدار صفر، 2 و 4 میلی­لیتر در هر گلدان (معادل صفر، 2000 و 4000 لیتر در هکتار) بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی گل جعفری آفریقایی تحت شرایط تنش شوری کم، متوسط و شدید ( به ترتیب 4/0، 1/2 و 2/4 دسی زیمنس بر متر)، به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با پنج تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی بر روی گیاه جعفری آفریقایی انجام شد. با افزایش تنش شوری طول دوره گلدهی، قطر ساقه گل، اندازه گل، تعداد گل، رطوبت نسبی آب برگ به شدت کاهش یافت ولی میزان نشت یونی از برگ­ها و میزان فنل کل افزایش چشمگیری داشت. کاربرد سرکه چوب اندازه گل، رطوبت نسبی آب برگ را افزایش و میزان نشت یونی را به طور معنی­داری کاهش داد. استفاده از بیوچار نیز طول دوره گلدهی، قطر ساقه گل، اندازه گل، تعدا گل، روطبت نسبی آب برگ را افزایش ولی روی نشت یونی تاثیر معنی­داری نداشت. بیشترین وزن خشک بوته (7/18 گرم) در تیمار 10 گرم از بیوچار در شرایط تنش کم و کمترین وزن خشک (5/8 گرم) مربوط به تیمار شاهد در شرایط تنش شدید به­ دست آمد. گیاهان تیمار شده با بیوچار و سرکه چوب در شرایط تنش کم و متوسط پایداری کلروفیل برگ بیشتر و معنی­داری نسبت به شاهد داشتند ولی در شرایط تنش شدید فقط تیمار بیوچار 10 گرم شاخص پایداری کلروفیل را نسبت به شاهد به­طور معنی­دار افزایش داد. با افزایش شدت تنش میزان فعالیت آنزیم­های آسکوربات پراکسیداز و پراکسیداز در گیاه افزایش یافت. در شرایط تنش کم بیوچار و سرکه چوب تاثیری روی فعالیت آنزیم­ها نداشتند، درحالیکه در شرایط تنش شدید، فعالیت آنزیم­ها را کاهش دادند. به نظر می­رسد بیوچار و سرکه چوب با بهبود روابط آبی گیاه و یا بهبود شرایط خاک اثرات تنش شوری را کاهش می­دهند.