بازخوانی نقش دانشجویان در حکمرانی دانشگاه با رویکرد کیفی (نمونهکاوی: چند دانشگاه منتخب شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکدة علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران،
2 رشته آموزش عالی ، گرایش مدیریت آموزش عالی ، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبائی
3 استاد دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.22080/eps.2023.20720.1999چکیده
هدف: مشارکت دانشجویان در ساختار حکمرانی در درون دانشگاه از مهمترین مسائلی است که سالهاست مورد توجه نظامهای دانشگاهی پیشرو جهان قرار گرفته است. با این وجود این حوزه در ادبیات پژوهشی داخل کشور مغفول مانده است. لیکن، هدف از پژوهش حاضر، تحلیل نقش دانشجویان در حکمرانی درون دانشگاه میباشد.روششناسی: این پژوهش کیفی با راهبرد تحلیل محتوا عرفی تدوین شده است. جامعه آماری این پژوهش را دانشجویان دکتری آموزشعالی در تمامی گرایشها در دانشگاههای تهران، شهیدبهشتی و علامه طباطبائی تشکیل میدهند که با استفاده از راهبرد نمونهگیری با حداکثرتنوع 35 دانشجوی دکتری از دانشگاههای نامبرده گزینش شدند. دادههای با استفاده از مصاحبه نیمهساختار یافته گردآوری شد.یافتهها: یافتهها در بخش موانع فراروی دانشجویان برای مشارکت در شش مولفه اصلی؛ ناکارآمدی حکمرانی نظام آموزشی؛ حکمرانی غیرآکادمیک درون دانشگاهی؛ نظام یاددهی و یادگیری نامناسب؛ کژکارکردی قوانین و مقررات؛ عدم مشارکت دانشجویان در حکمرانی و ضعف فرهنگی با سیزده زیرمولفه بدست آمد. سپس متناظر با این شش مولفه راهکارهای برای تسریع مشارکت دانشجویان در حکمرانی درون دانشگاه در قالب شش مولفه اصلی با سیزده زیرمولفه جمعبندی شد. در پایان بر اساس یافتهها توصیههای سیاستی برای نظام آموزشعالی ایران بیان شده است.نتیجهگیری و پیشنهادات: نقش دانشجویان در حکمرانی درون دانشگاه مسئله مهمی است که تاکنون در ادبیات پژوهشی داخل کشور مغفول ماندهاست. همه دانشجویان مشارکت کننده در این پژوهش بر اهمیت این موضوع ادغان داشتهاند. با این وجود، حدود 38 درصد از دانشجویان هیچ تجربه مشارکتی در تصمیمگیریهای دانشگاه نداشتهاند. بر این اساس، یافتههای این مطالعه بازنمایی کلی از عوامل بازنده و تسهیلگر مشارکت دانشجوان در حکمرانی ارائه داده است که میتواند مبنای برای سیاستگذاری در این زمینه قرار گیرد.نوآوری و اصالت: شناسایی مهمترین عوامل بازدارنده مشارکت دانشجویان در حکمرانی درون دانشگاه و ارائه راهکارهای برای رفع این عوامل بازدارنده برای مشارکت بیشتر دانشجویان در حکمرانی دانشگاه است.
