تأثیر نظامیگری بر رشد اقتصادی دوران پهلوی (1357-1332)؛ یک بررسی تاریخی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای انقلاب اسلامی، گروه تاریخ و ایرانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار گروه تاریخ و ایرانشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استاد گروه تاریخ و ایرانشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22126/ipes.2020.4577.1181چکیده
در مقاله حاضر، تأثیرتاریخی نظامیگری بر رشد اقتصادی ایران طی دوره 1357-1332 بر اساس خاطرات کارگزاران حکومت پهلوی بررسی میشود. مسئله اصلی تحقیق این است که مخارج نظامی دوران پهلوی دوم چگونه بر رشد اقتصادی ایران تأثیرگذاشت؟ بنابر فرضیه تحقیق، در طول برنامه دوم عمرانی، هزینههای نظامی که علاوه بر درآمد ناکافی نفت، از کمکهای بلاعوض خارجی به دست میآمد باعث اتلاف اندک منابع مالی کشور شد و در طول سه برنامه عمرانی بعدی که درآمد نفت رو به بهبود نهاد، هزینههای نظامی باعث انحراف منابع مالی شد و بر رشد اقتصادی ایران تأثیر منفی گذاشت. نتایج این تحقیق که با شیوهای توصیفی و تحلیلی و بر اساس منابع دست اول یعنی خاطرات کارگزاران پهلوی به انجام رسیده است، نشان میدهد که نظامیگری با تأثیر بر دو مؤلفه سرمایه مالی و سرمایه انسانی رشد اقتصادی ایران را که در سالهای دهه 40 و 50 به رقم قابل توجهی رسیده بود، دچار آسیب و انحراف کرد و بر روند رشد اقتصادی تأثیر منفی گذاشت.