نگاهی ساختارگرایانه به داستان‌های کاووس

نویسندگان

1 دانشگاه هرمزگان

2 دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jba.2012.282
چکیده

نگاهی ساختارگرایانه به داستان‌های کاووس   دکتر جواد دهقانیان*                دکتر سعید حسام­پور**                   دانشگاه هرمزگان                           دانشگاه شیراز   چکیده دوره­ی کیان در شاهنامه از کی­قباد آغاز می­شود و از مهم­ترین دوره­های اساطیری حماسه­ی ملی به شمار می­رود. کی‌کاووس، فرزند کی­قباد، از مهم­ترین نقش­آفرینان این دوره بوده است. بسیاری از داستان­های جذاب و گیرای حماسی مانند جنگ مازندران، جنگ هاماوران، سفر به آسمان، رستم و سهراب و سیاوش در عصر وی رخ می­دهد. به نظر می­رسد این داستان­ها از ویژگی­های ساختاری روشنی پیروی می­کنند. درنگ در این داستان­ها نشان می­دهد که الگوهایی خاص در این داستان­ها تکرار می­شود. این پژوهش بر آن است تا برپایه­ی دیدگاه­های مطرح شده در ساختارگرایی با تأکید بر روش پراپ، چگونگی ساختار داستان­های مربوط به دوران کی­کاووس را بررسی کند و روشن سازد که کدام داستان­ها ساختاری همانند دارند و کدام، ساختاری متفاوت؟یافته­های پژوهش نشان داد کارکردهای اصلی در این داستان­ها- به جز داستان رستم و سهراب- تقریباً یک‌سان است. همچنین با اطلاعات برون­متنی تکمیل شده، در مجموع دیدی نو به مخاطب می­بخشد و تصویری تازه از شخصیت­ها به­ویژه رستم، کی‌کاووس و ... ارائه می­کند.     * استادیار زبان و ادبیات فارسی mirjavad2003@yahoo.com ** دانشیار زبان و ادبیات فارسی shessampour@yahoo.com (نویسنده‌ی مسئول) دریافت مقاله: 22/9/ 1389                    پذیرش مقاله: 18/12/1389