فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی شیوه‌ی به‌کارگیری جریان سیال‌ذهن در رمان سنگ‌صبور، اثر صادق‌ چوبک   دکتر محمد طاهری*           معصومه سپهری عسکر** دانشگاه بوعلی سینا همدان   چکیده جریان‌ سیال ذهن،‌‌ روشی نسبتاً جدید در داستان‌نویسی است که نویسندگانی چون دورثی ‌ریچاردسون، ویرجینیا وولف و جیمز جویس، در آثار خود از آن بهره ‌گرفته‌اند. ویژگی این روش، ارائه‌ی جریانی از اندیشه‌ها و تصاویر ذهنی است که اغلب فاقد یک‌پارچگی و ساختار مشخص هستند؛ طرح داستان، مرزهای زمان و مکان متعارف را در‌می‌نوردد و خواننده تنها از طریق واگویه‌های شخصیت‌ها، می‌تواند به‌طور نسبی، به درک آن نایل ‌آید. این شیوه در کشور ما از همان آغاز رمان‌نویسی به سبک نوین، در آثار نویسندگانی چون صادق هدایت و صادق چوبک مورد استقبال قرارگرفت. صادق چوبک در رمان سنگ‌صبور، برای به تصویر کشیدن روحیات پیچیده و اغلب هولناک اشخاص داستان و برای رخنه به اعماق روان آن‌ها، از تکنیک جریان سیال ذهن و به خصوص از شیوه‌ی تک‌گویی‌های درونی، مدد گرفته‌است؛ روشی که مبتنی بر تداعی‌ آزاد معانی‌ است و با تلفیقی از ناتورالیسم سیاه، سنگ‌صبور را در ردیف یکی از بهترین نمونه‌های این سبک خاص قرار داده است.          * استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی mtytaheri@yahoo.com  (نویسنده‌ی مسئول) ** دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی Saharad1364@gmail.com دریافت مقاله: 27/7/ 1389                    پذیرش مقاله: 18/12/1389