بررسی و تحلیل توزیع فضایی کودکان بازمانده از تحصیل در کشور با استفاده از GIS
نویسندگان
1 استادیار موسسه تحقیقات جمعیت کشور
2 استادیار گرو ه مهاجرت و شهرنشینی موسسه تحقیقات جمعیت کشور
doi
10.22080/eps.2023.23977.2134چکیده
آموزش از فرصتهای مهم است که محرومیت از آن نشاندهنده فقر است. اولین جنبه از فقر آموزشی بازماندگی تحصیلی است. سواد در جهان امروز شرط اصلی توانمندسازی انسان در مواجهه با دنیای جدید است، زندگی بدون کسب سطحی از آموزش و سواد با دشواری-های زیادی مواجه میشود. بیسوادی و کم سوادی هم علت ایجادکننده و هم علت باقی ماندن بسیاری از آسیبهای اجتماعی است. اولین و مهمترین قدم در رفع هر مشکلی شناخت دقیق آن و آگاهی بر چگونگی پراکنش آن در سطح جامعه است. درهمین رابطه، مقاله حاضر با استفاده از تحلیل ثانویه دادههای سرشماری (1395) به تحلیل فضایی کودکان بازمانده از تحصیل در سطح شهرستان و استان-های کشور پرداختهاست. برای تحلیل دادهها از شاخصهای عمومی و محلی روابط فضایی و نرمافزارهای ArcGis و SPSS استفاده شدهاست. نتایج نشان داد دو متغیر مهم وضعیت اشتغال و تاهل کودکان بر اساس جنسیت تفاوت معنیداری دارد. همچنین بر اساس نتایج آزمون موران عمومی و شاخص Gi میزان کودکان بازمانده، از تحصیل به طور قوی تمایل به متمرکزشدن و خوشهای شدن در فضا دارد. شهرستانهای مناطق مرزی بهویژه جنوب شرقی و شمال غربی به شدت تحت تاثیر میزان بالایی از کودکان بازمانده از تحصیل هستند درحالی که مناطق مرکزی کشور پایینترین میزان بازماندگی از تحصیل را دارند. این الگوی پراکنش کاملا با الگوی توسعهیافتگی مناطق کشور هماهنگی دارد. درنتیجه میتوان اظهار داشت که هرگونه برنامهریزی و سرمایهگذاری در این مسئله باید با توجه به تفاوت-های منطقهای صورت گیرد. توسعه اقتصادی-اجتماعی موزون در کشور مهمترین راه برون رفت از این مسئله اجتماعی است.