ارائه الگوی تاثیر تعاملات آموزشی اعضای هیات علمی و دانشجویان با کتابداران بر تولیدات علمی: رویکرد داده بنیاد

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

doi
10.22080/eps.2023.22391.2070
چکیده

ارتباط اعضای‌هیات‌علمی و دانشجویان با کتابداران از عرصه‌های مهم در تعاملات دانشگاهی است که در افزایش ظرفیت علمی دانشگاه تاثیر دارد. هدف پژوهش تبیین الگوی تعاملات آموزشی اعضای‌هیات‌علمی و دانشجویان با کتابداران و تأثیر آن بر تولیدات علمی بود. روش پژوهش کیفی که با رویکرد داده‌بنیاد انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، سوالات باز بود و به منظور گردآوری‌ اطلاعات‌ از‌ نمونه‌گیری نظری‌ باروش‌ هدفمند‌ استفاده‌ شد،‌ که 20 نفر از اعضای‌هیات‌علمی و کتابداران مشارکت داشتند. تجزیه و تحلیل داده‌‌ها با استفاده از فرایند کدگذاری مبتنی بر طرح نظامند داده‌بنیاد کوربین و اشتراس(2008) انجام شد. بر اساس این طرح داده‌های گردآوری و از طریق کدگذاری باز، محوری، گزینشی مقوله‌ها، زیرمقوله‌ها احصا شدند. پس از مطابقت این کدها و حذف کدهای تکراری، کدهای مشترک تعیین و مقولات با پیشینه و مبانی نظری تطابق و مفاهیم مشترک بازنگری شدند. بعد از انجام عملیات کدگذاری باز، در مرحله کدگذاری محوری، مفاهیم(کدها) مشابه از نظر معنایی تعیین و طبقه‌ بندی شدند. و مدل طراحی شد. یافته‌ها نشان داد از مجموع 139 کد باز شناسایی شده 43کد محوری و 15کد انتخابی شناسایی شدند که در قالب مدل پارادیمی شامل تعاملات و ارتباطات، تعامل تجربیات دانشی و دانش و اطلاعات ضروری بعنوان مقوله‌ی محوری و شرایط علی(آموزش مهارت‌ها و سواد اطلاعاتی، تعامل و تجربیات دانشی)، عوامل زمینه‌ای(نارسایی در اشاعه دانش، نارسایی فرهنگی – اجتماعی و نارسایی اقتصادی)، شرایط مداخله‌گر(ملاحظات خاص سازمانی و مضرات افشای اطلاعات پژوهشی)، راهبردها(ارتباطات دانشگاهی، فرهنگ‌سازی و استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات) و پیامدها(افزایش تولیدات علمی، مدیریت هزینه و کار تیمی) قرار گرفت.