تبیین توزیع فضایی قدرت بازیگران ژئوپلیتیکی در کلانشهر تهران

نویسندگان

1 گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد دانشگاه ایوان جاوخشلی، دانشکده علوم اجتماعی، تفلیس، گرجستان

3 گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2022.331961.1008391
چکیده

بازیگری و سطوح قدرت از سطح ملی به سطوح پایین‌تر رسیده و افراد بسیاری در فضای شهرها از قدرت بسیاری برخوردار شده‌اند و با در اختیار داشتن منابع قدرت‌‌‌آفرین به بازیگری در مقیاس‌های (محلی، ملی، منطقه‌ای و جهانی) می‌پردازند و بر مناسبات قدرت در فضای شهرها تأثیر می‌گذارند. کلانشهر تهران توسط 25 سازمان دولتی و غیردولتی اداره می‌گردد که هر یک از این سازمان‌ها و نهادها، قوانین مقررات خاص خود را دارند. هر کدام از این بازیگران با منابع قدرتی که در اختیار دارند، هویت‌ها و هستی‌ها مختلفی دارند. از این‌رو، پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که کدام بازیگر باید تهران را به به معنی وسیع اداره کند، و بازیگران ژئوپلیتیکی کلانشهر تهران کدامند؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد، در میان بازیگران محلی (برج‌سازان، شهرک‌سازان و صاحبان پاساژهای تجاری؛ صاحبان کارخانه، صنایع و شرکت‌های تجاری بزرگ و بیمه؛ استانداری؛ فرمانداری؛ شهرداری و شورای شهر) به عنوان بازیگران ژئوپلیتیکی کلانشهر تهران در سطح محلی می‌باشند که با قدرتی که در اختیار دارند بر مناسبات قدرت در کلانشهر تهران اثرگذارند. در میان بازیگران ملی (هیئت دولت و وزارتخانه‌های تابع آن؛ نمایندگان مجلس، بانک‌ها و مؤسسات مالی؛ قوه قضائیه؛ احزاب سیاسی، نیروهای نظامی و امنیتی و سازمان صدا و سیما) از جمله بازیگران ژئوپلیتیکی در سطح ملی در کلانشهر تهران محسوب می-شوند. در میان بازیگران فراملی (سفارتخانه‌ها) از جمله بازیگران ژئوپلیتیکی می‌باشند. مبتنی بر تعداد زیاد بازیگران، یک بازیگر به تنهایی نمی‌تواند کلانشهر تهران را مدیریت کند بلکه مدیریت کلانشهر تهران مبتنی بر مناسباتی است که میان بازیگران در فضای شهر شکل می‌گیرد.