اثرات نیتریک‌اکسید بر برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی تحمل به تنش شوری کلریدسدیم در دو پایه گلابی Pyrodwarf و OHF69

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22070/hpn.2022.15005.1149
چکیده

نیتریک‌اکسید مولکول پیام‌رسان گازی در گیاهان است که در فرآیندهای فیزیولوژیکی مختلف از جمله در تنش‌های غیر زیستی نقش مهمی دارد. در این مطالعه، پایه‌های گلابی OHF69 و Pyrodwarf در محلول غذایی رشد داده شدند و آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد تا اثرات سدیم نیتروپروساید به عنوان رها کننده نیتریک‌اکسید در چهار سطح (صفر ، 1/0، 5/0 و 1 میلی مولار) بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و غلظت عناصر سدیم و پتاسیم تحت تنش شوری کلریدسدیم در چهار سطح (صفر، 50، 100 و 150 میلی مولار) و نیز مقایسه تحمل تنش دو پایه مورد ارزیابی قرار گیرد. اعمال تیمار نیتریک‌اکسید در هر دو پایه در معرض تنش کلریدسدیم، به طور معنی داری رشد ارتفاع پایه‌های گلابی، محتوای نسبی آب برگ، پرولین، پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم در گیاهان را افزایش داد. همچنین، محتوای مالون دی آلدئید، H2O2 و غلظت سدیم در برگ ها کاهش یافت. پایه‌های OHF69 در مقایسه با پایه‌های Pyrodwarf محتوای نسبی آب برگ، پرولین و نسبت پتاسیم به سدیم بیشتری داشتند و همچنین محتوای مالون دی آلدئید، H2O2 و غلظت سدیم کمتری را نشان دادند. نتایج این آزمایش نشان داد که تیمار نیتریک‌اکسید آسیب‌های ناشی از تنش شوری کلریدسدیم را با بهبود پارامترهای رشدی و فیزیولوژیکی کاهش داد و با ایجاد تعادل در نسبت پتاسیم به سدیم، منجر به افزایش تحمل پایه‌های گلابی تحت تنش شوری گردید. همچنین پایه‌های OHF69 در تمامی سطوح تیمار شوری کلریدسدیم، ظرفیت تحمل نسبی بیشتری در مقایسه با پایه‌های Pyrodwarf از خود نشان دادند.