«وای بر من» پلی برای «خانه‌ی سریویلی»(بررسی ساختمان شعر «وای بر من» و پیوند آن با شعر «خانه­ی سریویلی»­ نیما)

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jba.2012.292
چکیده

دکتر کاووس حسن‌لی* دانشگاه شیراز   چکیده در مجموعه­ی اشعار نیمایوشیج، سروده­های گوناگون دیده می­شود که برخی از آن‌ها همانندی­هایی با برخی دیگر دارند. این ویژگی  البته در آثار شاعران دیگر نیز دیده می­شود. نیما با سرودن شعر ققنوس در سال 1316، دوره­­ای جدید از شاعری خود را آغاز کرد. دو شعر از شعرهای موفق نیما (یکی کوتاه و یکی بلند)، با نام‌های «وای بر من» (1318) و «خانه­ی سریویلی» (1319) در سال­های آغازین همین دوره پدید آمده است. هماهنگی واژگان و پیوند هنری اجزای متن، ساختمان این دو سروده را استوار کرده است. همانندی بنیادی این دو سروده به گونه­ای است که می­توان «خانه­ی سریویلی» را بازآفرینی و بازسرایی «وای بر من» پنداشت یا دست­کم «وای برمن» را می­توان همچون پلی انگاشت که نیما را به «خانه­ی سریویلی» رسانده است. در متن مقاله نشانه­هایی از این هم‌سانی بازنموده شده است؛ مواردی همچون: زمان هم‌سان، مکان هم‌سان، شخصیت اصلی هم‌سان و رفتارهای همانند شخصیت­ها.     *  استاد زبان و ادبیات فارسی kavooshasanli@yahoo.com تاریخ دریافت مقاله:  12/11/88                 تاریخ پذیرش مقاله: 22/10/89