تاملی بر مسائل تامین وتنوع بخشی منابع مالی دانشگاه‌های دولتی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه مازندران بابلسر، دانشگاه مازندران،گروه علوم تربیتی

2 دکتری برنامه ریزی توسعه آموزش عالی

doi
10.22080/eps.2022.22209.2079
چکیده

در دهه‌های اخیر افزایش قابل توجه دانشگاه‌ها همراه با رشد فزاینده تعداد دانشجویان، تأمین ‌مالی دانشگاه‌های دولتی را به یکی از چالش‌های مهم پیش‌ روی نظام آموزش‌عالی کشور و به طور کلی دولت،‌ بدل کرده است. هرچند منبع اصلی تأمین مالی دانشگاه‌های دولتی، بودجه دولت می‌باشد، اما تاکید محض بر این روش‌ و غفلت از سایر روش‌ها به دلایل متعدد ناکارآمد ‌است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مسائل و مشکلات تامین وتنوع بخشی منابع مالی دانشگاه های دولتی انجام شد. روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارنگاری بود. جامعه پژوهش شامل مدیران دانشگاه‌های دولتی و صاحب‌نظران مدیریت مالی و اقتصاد آموزش‌عالی بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، با 23 نفر از آنها مصاحبه عمیق نیمه‌ساختار‌یافته انجام شد. جهت اعتبار یافته‌ها از معیارهای چهارگانه گابا و لینکلن و برای تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری استراوس و کوربین استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که مشارکت‌کنندگان تحقیق، قبل از هر اقدامی بر تعیین شأن و جایگاه آموزش عالی و توجه به رسالت و ماموریت دانشگاه تاکید می‌نمایند. از دیدگاه آنها، تامین منابع مالی دانشگاه‌های دولتی در ایران تحت تاثیر عواملی همچون شرایط اقتصادی- سیاسی و اجتماعی-فرهنگی کشور، میزان توجه به آمایش سرزمین در ایجاد رشته و تاسیس دانشگاه، توانمندسازی دانشگاه، توانایی مدیران در درآمدزایی، شفافیت قوانین، عدم وجود بوروکراسی دست و پاگیر، وجود دانشگاه دانش‌بنیان، ساختار رشته و روابط دانشگاه با سایر بخش‌ها برای کسب درآمد قرار می‌گیرد. در نهایت تحلیل داده‌های این تحقیق، حاکی از پدیده‌ی محوریِ ضعف تفکر درآمدزایی در دانشگاه‌های دولتی بود.