ذکر وجودی و شهودی در عرفان اسلامی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت دبیر کازرون

doi
10.22099/jba.2012.295
چکیده

دکتر خیرالله محمودی*   مجتمع آموزش عالی کازرون   چکیده ذکر در شریعت و عرفان اسلامی، دارای اهمیت ویژه‌ای است. از دلایل اهمیت آن در شریعت، می‌توان به وجود آیات متعددی اشاره کرد که درباره‌ی ذکر و تأثیر آن در قرآن آمده است. در عرفان اسلامی، توجه به ذکر بدان درجه است که سالک به وسیله‌ی آن می‌تواند مراحل سیر درونی خود را طی کند و اولین دستوری که به سالک داده می‌شود، ادای ذکر است. تأثیر ذکر در وجود سالک، مراحل مختلفی دارد که از ذکر لسانی شروع می‌شود و به ذکر سِر و خفی می‌رسد. یکی از گونه‌های ذکر خفی، ذکر وجودی و شهودی است که از مؤثرترین نوع ذکر است. در این مقاله ذکر وجودی و شهودی با استناد به سخنان بزرگان اهل عرفان و شاعران عارف، مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است.     *  استادیار زبان و ادبیات فارسی mahmoudi_kh27@yahoo.com تاریخ دریافت مقاله: 26/10/88                 تاریخ پذیرش مقاله: 5/10/89